Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 28

N U M E R  2 9  -  M A J   2 0 0 8 r.

 Montes Nr 30

 

 

CZĘŚĆ II

Parafia na wzgórzu

„Tam, gdzie w dawnych wiekach znajdowało się miejsce tracenia dla skazanych na szubienicę zbrodniarzy, wznosi się dzisiaj wspaniały gmach, mianowicie kościół ze zakładem, który ma za zadanie zwalczanie nałogów, mogących sprowadzić ludzi na drogę do szubienicy. Mały pagórek z drewnianym krzyżem wskazuje miejsce, gdzie dawniej kat sprawował swój smutny urząd”.


Tak 81 lat temu tarnogórski kronikarz Jan Nowak opisywał kościół OO. Kamilianów i „zakład dla nałogowych pijaków” w Tarnowskich Górach.

W 1903 roku, rosnący problem alkoholizmu na Górnym Śląsku skłonił hrabiego Fryderyka Praschmę, przewodniczącego Śląskiej Kongregacji Kawalerów Maltańskich do zwrócenia się o pomoc do westfalskich Kamilianów. Od 1901 roku prowadzili oni w Essen lecznicę dla alkoholików. Po wielomiesięcznych staraniach zakonnicy otrzymali od władz państwowych pozwolenie na osiedlenie się na Górnym Śląsku i 1 sierpnia 1904 roku 5 niemieckich braci otwarło w Miechowicach Dom Św. Jana - lecznicę dla alkoholików wyznania katolickiego. Pierwszym przełożonym został o. Bernard Kaschny. Dom, w którym leczyć się mogło 17 pacjentów miał charakter prowizoryczny, dlatego Kamilianie cały czas poszukiwali dogodniejszego miejsca. W lipcu następnego roku z pomocą przyszedł hrabia Łazarz IV Henckel von Donnersmarck. Zakon otrzymał leżące w granicach gminy Bobrowniki grunty wokół wzgórza Galgenberg.

Na własność przyznano Kamilianom teren o powierzchni 100 arów, zaś 11 ha 95 arów wydzierżawiono na 10 lat. Do 1930 roku zakonnicy wykupywali poszczególne części dzierżawionego obszaru, powiększając swój teren do 163168 m2.

23 kwietnia 1906 roku dokonano symbolicznego pierwszego wykopu. O. Krystian Adams, budowniczy kamiliańskiego ośrodka w Essen, oddelegowany do Tarnowskich Gór by nadzorować powstanie lecznicy, złożył w nim relikwie św. Bonifacego, prosząc o błogosławieństwo.
 

Kult cudownego obrazu



W 1910 roku, nieznany bliżej malarz R. Richter z Kłodzka, namalował dla tarnogórskich Kamilianów obraz Matki Bożej Uzdrowienia Chorych. Wizerunek Maryi wzorowany jest na obrazie znajdującym się w kościele p.w. Św. Marii Magdaleny w Rzymie. Ze względu na kształt ołtarza, artysta przedstawił Marię i dzieciątko w pełnej postaci, w przeciwieństwie do oryginału, na którym postacie widać tylko do połowy.

Obraz szybko zasłynął cudami. Zdarzały się uzdrowienia z przypadków, w których lekarze byli bezsilni. Wokół ołtarza przez lata uzbierano ponad 200 darów wotywnych.

W parafii św. Jana Chrzciciela i św. Kamila od 1996 roku działa Bractwo Matki Bożej Uzdrowienia Chorych. Licząca 800 członków wspólnota, rozszerza ideę modlitwy do Matki Bożej Uzdrowienia Chorych wśród osób cierpiących, które tej pomocy najbardziej potrzebują. – Duszpasterstwo chorych jest wyjątkowo trudne- mówi O. Wojciech Węglicki, moderator bractwa. Ciężko dotrzeć do tych ludzi, a bractwo jest jedną z form duchowej pomocy chorym i cierpiącym. Modlitwa może zdziałać cuda. Nie jeden zdarzył się już przecież w naszej parafii.

3 czerwca położono kamień węgielny pod budowę ośrodka. Firma budowlana Emanuela Dziuby z Tarnowskich Gór rzetelnie wywiązała się ze swoich zobowiązań i już 4 miesiące później zawieszono wiechę na dachu budynku. „Całą budowlę stanowił dwukondygnacyjny budynek na kamiennym cokole nakryty dwuspadowym dachem z lukarnami. Zbudowany na planie prostokąta obiekt podzielono na trzy części: centralną - gdzie mieściła się lecznica dla alkoholików, skrzydło lewe - stanowiące kościół i skrzydło prawe tworzące tzw. budowlę boczną, w której urządzono klasztor. Wzniesiony w stylu neogotyckim zakład Św. Jana Chrzciciela prezentował się okazale. Cała inwestycja kosztowała 297.335 marek i 74 pfenigi”. Wygląd lecznicy i klasztoru jest niemal wiernym odwzorowaniem ośrodka Kamilianów w Essen. Uroczystościom poświęcenia lecznicy 11 czerwca 1907 roku, przewodniczył przybyły na tę okazję z Rzymu Generał Zakonu OO. Kamilianów o. Franciszek Vido. Pierwsi bracia oraz 14 pacjentów wprowadzili się 31 maja. Zakład był bardzo nowoczesny. Już wtedy zaprojektowano drogi ewakuacyjne, pomieszczenia dla pacjentów były wysokie i przestronne, co miało także walor leczniczy. Lecznica była otwarta, a chorzy mieli do swojej dyspozycji m. in. salę rekreacyjną, salę spotkań, bibliotekę i czytelnię. W leczeniu uzależnienia alkoholowego Kamilianie stawiali na ergoterapię. Terapia pracą pozwalała na wypełnienie czasu pensjonariuszy tak, by nie pozostawali przez dłuższy czas sami. Pacjenci uprawiali przyklasztorny ogród i gospodarstwo, w wybudowanych na potrzeby lecznicy warsztatach produkowali szczotki, pastę do butów i fartuchy. Dzięki temu pacjenci i zakonnicy mogli się wyżywić oraz osiągać zyski ze sprzedaży nadwyżek. Sale dla pensjonariuszy podzielono na trzy kategorie. Pomieszczenia I kategorii, przeznaczone dla najzamożniejszych były jedno lub dwuosobowe. Nieco większe były pokoje II kategorii, przeznaczone dla kupców, rzemieślników itp. I i II grupa opłacały swój pobyt w zakładzie, dzięki czemu można było przyjmować do zakładu najbiedniejszych pacjentów z III grupy, których nie stać było na opłacenie pobytu. Program leczenia był jednak wspólny dla wszystkich i każdy z pensjonariuszy objęty był obowiązkiem pracy. Zakład Św. Jana leczył z uzależnienia alkoholowego do I wojny światowej. W latach 1914-1917 przemieniono go w szpital dla lżej rannych żołnierzy, następnie w sierociniec wojenny. Dopiero w 1920 roku napowrót zaczęto tu leczyć alkoholików. W 1939 roku lecznicę przeznaczono na szpital i sanatorium dla żołnierzy. 1 stycznia 1942 roku przy kościele Kamilianów, (który dotąd pełnił funkcję kaplicy), erygowano parafię. Kiedy 2 lata później wojska sowieckie wkraczały do Tarnowskich Gór, mordując wielu mieszkańców pochodzenia niemieckiego, proboszcz Ludger Bremer spalił niektóre księgi i dokumenty, stąd wiele elementów historii zakonu na Galgenbergu pozostaje do dziś nieznanych. Nie zachował się np. dekret erygujący, stąd data 1 stycznia jest datą umowną.

W 1949 roku pomieszczenia szpitalne zostały upaństwowione. Kamilianie odzyskali je dopiero w 1998 roku. Od 1999 funkcjonuje tu szpital Św. Kamila w Tarnowskich Górach.
 

Weronika Silczak

 

 

 

Parafia....

  CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa