Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 28

N U M E R  2 9  -  M A J   2 0 0 8 r.

 Montes Nr 30

 

 

Część III

Sztolnia Czarnego Pstrąga

Również na Dni Gwarków w 1958 r. trasa podziemna w sztolni nie była ukończona. Projekt instalacji elektrycznej zatwierdzony został dopiero 16 października 1958 r.

Na wniosek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach z 23 marca 1959 r., Okręgowy Urząd Górniczy w Bytomiu wydał tymczasowe zezwolenie na eksploatację sztolni. Nakazał, aby schody zejściowo-wejściowe w szybach i podszybia oświetlone były lampami karbidowymi. Wreszcie 27 października 1959 r. nastąpił odbiór techniczny robót elektryfikacyjnych w sztolni i po tym 10 stycznia 1960 r. bytomski OUG wydał zezwolenie – już nietymczasowe – na zwiedzanie sztolni.

Podziemna trasa turystyczna liczyła 600 metrów. Na tym dystansie 9 odcinków o łącznej długości 250 metrów zabezpieczonych zostało obudową murowaną z kamienia wapiennego. Natomiast na krótkim odcinku długości 10 metrów strop zabezpieczono obudową drewnianą. Obmurowane odcinki sztolni nazwane zostały później na potrzeby turystów „bramami”, a przewodnicy nadali im nazwy, takie jak Brama Ciszy, Brama Odważnych, Brama Mądrości czy Brama Tęsknoty. Podczas przepływania pod kolejnymi bramami przewodnicy opowiadali zwykle niesamowite historie. Natomiast nadszybia szybów Sylwester i Ewa zostały odbudowane w postaci kamiennych rotund ze stożkowymi dachami z otworem wejściowym zamykanym metalową kratą. Projekt rekonstrukcji przygotowali Franciszek Garus i architekt Józef Sage. Nikt wtedy nie pomyślał, aby zbudować przy którymś z nadszybi pawilon do obsługi ruchu turystycznego, ubikacje czy kiosk z pamiątkami.

Dzięki prowadzonym ręcznie kronikom Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej wiemy, jaka była frekwencja. W 1958 r. Sztolnię Czarnego Pstrąga zwiedziło około tysiąca ośmiuset osób. W następnym 1959 r. było już 5838 osób (lub 4631 wedle innych źródeł). W tej liczbie 1432 osoby to uczestnicy wycieczek z polskich zakładów pracy, natomiast 145 osób to obywatele innych państw. Dla porównania – Trybuna Robotnicza w marcu 1960 r. podała fałszywą informację, jakoby w 1959 r. Sztolnię Czarnego Pstrąga zwiedziło dziesięć tysięcy turystów.

W 1960 r. Sztolnię Czarnego Pstrąga zwiedziło 146 wycieczek, czyli 6118 osób. W maju tegoż roku doszło do włamania – wandale dostali się do sztolni, rozbili lampy i zniszczyli urządzenia. Włamania w następnych latach zdarzały się wielokrotnie, zarówno od strony wylotu sztolni w Zbrosławicach jak i przez rotundy nadszybi. Niezależnie od tego tarnogórska sztolnia stawała się słynna na Śląsku. Pisała o niej prasa wrocławska donosząc o znalezionych na jej dnie szczątkach starej łodzi, a z Wrocławia organizowano autokarowe wyjazdy na Dni Gwarków. Uczestnicy takiego wyjazdu zapewne zaliczyli i sztolnię.

W listopadzie 1961 r. Sztolnię Czarnego Pstrąga zwiedził Paweł Jasienica, popularny wówczas pisarz historyczny. Niedługo potem wydarzył się wypadek – w 1962 r. zawaliło się sklepienie wykonane z obudowy kamiennej. Miało to miejsce na końcowym odcinku sztolni, około 50 metrów od jej wylotu, czyli tam, gdzie nie pływali turyści. W efekcie obwału podniósł się poziom wody w sztolni, ale szybko problem ten usunięto.

Tomasz Rzeczycki
Ciąg dalszy w następnym numerze
 

 

 

 

Sztolnia...

  CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II
CZĘŚĆ III
CZĘŚĆ IV

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa