Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 27

N U M E R  2 8  -  M A R Z E C   2 0 0 8 r.

 

 

 

Śląska szlachta

Tytuły i majątki Posadowskich

W pierwszych dniach grudnia wraz z księciem Guidotto von Donnersmarckiem gościł w Tarnowskich Górach hrabia Sylwiusz von Posadowski-Wehner. Jego przodkowie przez stulecia byli związani ze Śląskiem. Korzenie jednak mają polskie.

Według czeskiego badacza genealogii i heraldyki Konrada Blazka, Posadowscy wywodzili się z Polski z rodu Skarbków. Ich główną siedzibą na Śląsku była miejscowość Posadowice (pisane też Postelwitz) w księstwie oleśnickim, kilka kilometrów na południe od Bierutowa.


Herb Posadowskich,
czyli Abdank odmieniony


Z nazwiskiem Posadowski po raz pierwszy został wymieniony Hans w dokumentach z 1502r.


Dr Kuzio-Podrucki z hrabią Sylwiuszem Posadowskim w Rybnej

 

Ostatni z rodu

Hrabia Sylwiusz von Posadowski-Wehner (ur. 1942 r.) przyjechał do Tarnowskich Gór razem ze swym przyjacielem z lat studenckich, księciem Henckel von Donnersmarckiem. Rodziny obydwu znały się już od wielu lat. Zna dokładnie mit o Sylwiuszu, synu trojańskiego księcia Eneasza, założyciela Rzymu. Tamten Sylwiusz był pierwszym władcą nowego królestwa. Współczesny imiennik mitycznego księcia jest ostatnim z rodu. Jego rodzina władała w ostatnich pokoleniach dobrami wokół Błotnicy Strzeleckiej i niedaleko Legnicy. Tak jak i jego stryj, ma tylko córki.

Hrabia Posadowski podobnie jak książę von Donnersmarck studiował prawo. Razem pracowali w niemieckich bankach. Książę wyjechał na placówkę do Tokio, a hrabia do Nowego Jorku. Mimo dzielących ich tysięcy kilometrów, pozostali w kontakcie. W grudniu ub. roku obydwaj panowie jako emeryci przyjechali na Śląsk, do ziem gdzie niegdyś mieszkali ich przodkowie.
 

Pierwsze tytuły arystokratyczne - czeskich baronów - otrzymali w 1705r. od cesarza i króla Czech, Józefa I Habsburga. Hans Ernest otrzymał 26 maja, a starosta w Brzegu i cesarski radca Hans Adam, 6 czerwca. Obydwaj mogli dołączyć ponadto do swego nazwiska predykat „von Pestelwitz”.

Znamiennym jest, że cesarz Józef zaledwie kilka dni wcześniej - 5 maja - przejął tron po zmarłym ojcu Leopoldzie I. Wiele wskazuje, że nowi baronowie byli jednymi z pierwszych wyniesionych do tej godności przez nowego władcę.

Pruskie tytuły
 

Już 17 listopada 1706r. pruski król, Fryderyk I Hohenzollern, uznał ich tytuły baronów za ważne także na terenie swego królestwa.

W 1740r. zmieniła się dosyć radykalnie sytuacja Śląska i jego mieszkańców. Po śmierci cesarza Karola VI, król pruski Fryderyk II Wielki zajął prawie całą dzielnicę. Maria Teresa Habsburg, córka i dziedziczka Karola, wprawdzie bardzo rozpaczała, ale musiała się pogodzić z przegraną.
 


Herb hrabiów
Posadowskich-Wehner

Podpisany traktat pokojowy w 1742r. kończył konflikt (wojny o Śląsk wybuchały jeszcze dwukrotnie, zakończone ostatecznie w 1763r.).

28 stycznia 1743r. generał-major Karol Fryderyk baron Posadowski von Pestelwitz otrzymał dla siebie i swego syna, marszałka dworu Fryderyka Wilhelma, tytuł pruskich hrabiów.

Hans Ernest, krewniak hrabiego Karola Fryderyka, latem następnego roku otrzymał od króla Fryderyka II tytuł pruskiego barona.


Hrabia Posadowski, hrabianka Anna, dr Małgorzata Kaganiec
i książę Guidotto von Donnersmarck w MŚl. w Katowicach


Pan Toszka i Pyskowic

Kilkanaście lat później hrabia Fryderyk Wilhelm kupił 24 czerwca 1759r. od hrabiego Karola Franciszka II Kotulińskiego Pyskowice, wraz z Toszkiem, gdzie w tamtejszym zamku zamieszkał.

Dwa lata później w 1761r. Fryderyk Wilhelm ożenił się z Amalią, córką i dziedziczką pana na Błotnicy Strzeleckiej, Karola Fryderyka von Wehner. Wesele musiało być nader imponujące. Jak zauważył ks. J. Chrząszcz zamek toszecki był wówczas rezydencją iście książęcą, miał 12 kopuł, fontanny, groty, paradne ogrody, itp.

Po okresie wojen prusko-austriackich przyszedł czas odnowy życia gospodarczego. W Pyskowicach w owym czasie osiedliło się sporo rzemieślników, m.in. garncarzy i sukienników. Miasto było pod względem wielkości trzecim na Górnym Śląsku po Gliwicach i Pszczynie, wyprzedzając tak znane ośrodki jak Bytom, Opole, czy Racibórz.

Hrabia Fryderyk Wilhelm, marszałek dworu królewskiego, zmarł wieczorem 9 października 1781r. po krótkiej chorobie płuc. Po śmierci, opiekę na małoletnimi dziećmi i spadkobiercami hrabiego, przejęła jego żona Amalia.

Posadowski-Wehner

11 listopada 1784r. zmarł Karol Fryderyk von Wehner, ojciec Amalii. Na podstawie jego testamentu, dziedzicem jego majątku został wnuk, a syn Amalii, także o tym samym imieniu co dziadek, Karol Fryderyk Posadowski. Król pruski wyraził zgodę na połączenie nazwisk obu rodzin. Odtąd Karol Fryderyk i jego potomkowie tytułowali się hrabiami Posadowski-Wehner.

Po osiągnięciu pełnoletności, bracia podzieli się spadkiem. Majorat Cetnawa-Błotnica przejął Karol Fryderyk. Toszek oraz Pyskowice przypadły Augustowi Wilhelmowi. Ten ostatni był pruskim oficerem. Wkrótce sprzedał oba miasta wraz z okolicznymi dobrami za 346 tys. talarów baronowi Adolfowi von Eichendorf. Syn Adolfa miał na imię Józef. Swe dzieciństwo - przyszły, słynny śląski poeta - spędził na zamku w Toszku.

Hrabia August Posadowski przeniósł się do Wrocławia. Zmarł tam w 1802r. w wieku zaledwie 36 lat.

Potomkowie

Rodzina Posadowskich przetrwała stulecia. Linia szlachecka i baronowska wygasła już po drugiej wojnie światowej. Hrabiowie Posadowscy po raz ostatni wymienieni zostali w literaturze heraldyczno-genealogicznej (np. Kalendarzach Gotajskich) w 1967 r. W chwili obecnej hrabia Sylwiusz von Posadowski-Wehner jest ostatnim żyjącym męskim przedstawicielem rodu.

Arkadiusz Kuzio-Podrucki

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa