Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 27

N U M E R  2 8  -  M A R Z E C   2 0 0 8 r.

 

 

 

Poczet tarnogórski

Jan II Dobry (ok. 1460 - 27 III 1532) Książę opolski, założyciel miasta

Jan trwale wpisał się w dzieje swego księstwa i jego mieszkańców. Dla Tarnowskich Gór ma znaczenie fundamentalne: wraz z margrabią Jerzym von Ansbach założył nasze miasto.

Jan II miał się okazać ostatnim z opolskiej linii Piastów. Gdy umierał jego ojciec Mikołaj I, latem 1476r., przejął rządy w księstwie wspólnie ze swym jedynym żyjącym młodszym bratem Mikołajem II.


Jan II stracił brata w tragicznych okolicznościach 27 czerwca 1497r. Książę opolski oskarżony o zdradę stanu i obrazę majestatu (rzucił się z nożem na królewskiego namiestnika księcia cieszyńskiego Kazimierza II) po osądzeniu przez sąd mieszczan nyskich, został ścięty. W ciągu następnych dziesięciu lat stracił także matkę oraz trzy siostry. Latem 1507r. był już jedynym z opolskich Piastów.

Fakt, iż sam nieżonaty i bezpotomny tym bardziej skupił się na działaniach na rzecz rozwoju księstwa opolskiego i poszerzaniu jego granic, m.in. za 8 tys. guldenów kupił 22 września 1498r. od Jana z Żerotina ziemię bytomską wraz z zamkiem w Świerklańcu i terenami dzisiejszych Tarnowskich Gór.

W tym samym czasie odkryto na polach koło wsi Tarnowice kruszce. Wkrótce miało to zadecydować o powstaniu nowego miasta.

W 1511r. zawarł ze swym siostrzeńcem, księciem raciborskim Walentym wzajemny układ o dziedziczeniu. Po śmierci jednego z książąt, drugi przejmie władzę nad jego ziemiami. Do układu za namową czeskiego władcy Władysława Jagiellończyka dopuszczono także, królewskiego siostrzeńca margrabiego Jerzego von Ansbach. Ten coraz częściej przebywał w otoczeniu księcia Jana. Możliwe, że Jan zgodził się na to ponieważ ani on, ani Walenty nie mieli dzieci.

Książę wydał wiele dokumentów świadczących o jego gospodarności. Często czynił to razem z Jerzym. Najsłynniejszym z dokumentów był „Ordunek Gorny” z 1528r. zawierający 72 art. kodyfikujące prawo górnicze. Po raz pierwszy wymieniono tam Tarnowskie Góry oraz władze miasta: burmistrza, wójta, radę i ławę miejską.

Wedle kronikarza Jana Nowaka, dwa lata wcześniej 30 kwietnia 1526r. książę Jan wraz z margrabią Jerzym nadali szybko rozwijającej się na polach między Tarnowicami, Lasowicami i Sowicami osadzie górników prawa miejskie i przywileje „Wolnego Miasta Górniczego”. Trzy lata później nadał prawo do pieczęci. W jej wizerunku znalazło się złote skrzydło oraz narzędzia górnicze (dziś w naszym herbie). To był początek historii naszego miasta.

W 1526r. Jan przekazał we władanie ziemię bytomską Jerzemu, który od trzech lat był księciem Karniowa.

W 1531r. Jan II wydał wielki przywilej ziemski dla księstwa opolsko-raciborskiego (tzw. przywilej Hanuszowy). Była to prawie jak konstytucja dla ziem Górnego Śląska.

Wiosną następnego roku – 27 marca 1532 – książę Jan II zmarł. Podobno już za życia często księcia nazywano dobrym. Współcześnie stało się to jego przydomkiem.
 

Arkadiusz Kuzio-Podrucki
Rys. Mirosław Ogiński

 

 

 

Poczet...

  CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II
CZĘŚĆ III

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa