Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 24

N U M E R  2 5  -   C Z E R W I E C   2 0 0 7 r.

 Montes Nr 26

 

Aziz-Aly
Pod znakiem Lwa Albionu i Polskiego Orła
Tropem tarnogórskich przyrodników
Jubileusz XXXV-lecia Klubu Turystyki Rowerowej  PTTK  „Jutrzenka”
Przyjęcie wojsk polskich w Tarnowskich Górach
Przebieg obchodu rocznicy 10-cio lecia przyłączenia Śląska do Polski
„Zmartwychwstał górnośląski lud”
Triumfalny pochód czerwonych autobusów
Miejski zakład wodociągowy na wzgórzu Redena
Kolej w historii Tarnowskich Gór
Napoleońscy chłopcy malowani
Tarnogórskie Miejsca Pamięci
W Sejmie o Tarnowskich Górach
Wiejscy konfirmanci
Kim jest Ślązak? – kwestia śląskiej tożsamości
Ksiądz Franciszek Blachnicki
Wpadka nazistów
Z armaty i karabinów
Spółka Bracka
Paweł Roczek
 

 

Tropem tarnogórskich przyrodników

 

Pod koniec 2006 r. ukazał się Słownik biograficzny przyrodników śląskich, tom 1. Jego autor, Mirosław Syniawa z Chorzowa, przygotował biogramy badaczy i naukowców z całego terenu Śląska, a więc od Zgorzelca po Bieruń i od Sudetów po pogranicze z Wielkopolską. W tym sporym gronie znalazło się kilkunastu przyrodników związanych z ziemią tarnogórską – zarówno tych, którzy tu się urodzili, jak i tych, którzy tutaj się uczyli i pracowali. Przyjrzyjmy się po krótce tym postaciom.
 


W Tarnowskich Górach w latach 1841-1843 w Szkole Górniczej uczył się Wilhelm Theodor Ludwig von Blandowski (1822-1878), badacz Australii. Chociaż z wykształcenia był inżynierem górniczym, absolwentem Akademii Górniczej w Berlinie, od 1849 r. związał się na 10 lat z Australią. Był tam kustoszem zbiorów muzeum przyrodniczego w Melbournie. Po powrocie do Europy zmarł na skręt kiszek w zakładzie dla obłąkanych w Bolesławcu.

W kopalniach Tarnowskich Gór w latach 1855-1858 pracował pochodzący z Gliwic Heinrich Adolf Eck (1837-1925), syn konstruktora pieca hutniczego do rafinacji surówki. Eck był członkiem zespołu, który opracował mapę geologiczną Górnego Śląska. Zyskał miano znawcy górnośląskiego triasu, wyróżniając tu m.in. dolomity kruszconośne i inne warstwy.

Zupełnie nieznany w Tarnowskich Górach jest wrocławianin Rudolf Dittrich (1850-1922) – doktor filozofii, wieloletni prezes Śląskiego Towarzystwa Entomologicznego i badacz błonkówek. To właśnie on zabiegał o objęcie ochroną lasu Segiet, który po drugiej wojnie światowej został uznany za rezerwat przyrody.

Swój wkład w rozwój przemysłu tarnogórskiego miał Carl Rudolph Mentzel (1799-1856), z urodzenia wałbrzyszanin. Był on inspektorem hutniczym oraz geeologiem-amatorem. Od 1830 r. przez pewien czas był szefem huty ołowiu i srebra „Fryderyk”, która mieściła się w Strzybnicy. Bez powodzenia usiłował tam uzyskać metaliczny cynk w piecach szybowych, służących do prażenia rud. Mentzel jako geolog kolekcjonował skamieniałości triasowe, m.in. z Krapkowic, Laryszowa, Opatowic, Rybnej czy Starych Tarnowic. Prócz tego opisał nowy gatunek triasowego ramienionoga.

Pewne związki łączą z ziemią tarnogórską innego geologa. Był nim Carl August Ludwik von Oeynhausen (1795-1865), pochodzący z Westfalii autor pierwszego geologicznego opisu Górnego Śląska. Po raz pierwszy w Tarnowskich Górach pojawił się w 1817 r., kiedy to skierowany tam został na praktykę w Urzędzie Górniczym. W 1822 r. Oeynhausen opublikował „Zarys geognostycznego opisu Górnego Śląska”. W dziele tym znalazła się najstarsza wzmianka o kościach, jakie występują w utworach wapiennych m.in. w Łagiewnikach, Opatowicach i Starych Tarnowicach. Kości te Oeynhausen uznał błędnie za szczątki fok i wielorybów, gdyż nie znano wtedy jeszcze prehistorycznych gadów.

Nazwę Tarnowskich Gór wykorzystał w nazewnictwie naukowym Martin Websky (1824-1866), mineralog urodzony u podnóża Gór Sowich w Głuszycy. W 1854-1856 jako góromistrz prowadził zajęcia w Szkole Górniczej w Tarnowskich Górach. Wtedy to opisał nową odmianę aragonitu, której nadał nazwę tarnowicyt.

Mniejszą renomę zdobył Julius Kutzi (1829-1876), syn nauczyciela szkoły katolickiej, urodzony w Tarnowskich Górach. Kutzi był badaczem flory okolic Tarnowskich Gór. Pewna część zebranego przezeń zielnika przechowała się do naszych czasów w Dziale Przyrody Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.

Można by jeszcze wymieniać i inne postacie przyrodników związane z Tarnowskimi Górami, takie jak choćby Rudolph Carnall, Carl Gaebler, czy Carl Winkler. Niech jednak zainteresowani sami sięgną do słownika i poszukają w nim wzmianek o badaczach związanych z ziemią tarnogórską…
 

Tomasz Rzeczycki

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa