Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 22

N U M E R  2 4  -   K W I E C I E Ń   2 0 0 7 r.

 

 

Eugeniusz von Württemberg
Maria Adelajda
Miejsca  magiczne
60 lat minęło czyli wczoraj i dziś MBP
Wyciąg krzesełkowy w reptowskim parku?
O sejmowych kuluarach parę słów
Górnictwo koło Tarn. Gór na początku 20  wieku
Jak obchodzono jubileusz 50-lecia Bractwa Strzeleckiego...?
Rabsik
Triumfalny pochód czerwonych autobusów
Jubileusz PTTK
Nepomuki Ziemi Tarnogórskiej
Ksiądz Franciszek Blachnicki
Ostatni lot Bestii
Kim jest Ślązak? – kwestia śląskiej tożsamości
Szpitale (przytuliska)
Żydzi w Tarnowskich Górach
 

CZĘŚĆ II

Jak obchodzono jubileusz
50-lecia Bractwa Strzeleckiego
w Tarnowskich Górach?

Przemieszczającemu się pochodowi towarzyszyła głośna muzyka oraz wystrzały z moździerzy. Po przybyciu na miejsce marszałkowie, przy rozwiniętych sztandarach, wprowadzili króla do jego mieszkania, po czym wspólnie z nim powrócili do zebranych i udali się na tarnogórski Rynek, gdzie przed ratuszem oddano po raz kolejny honory triumfatorowi jubileuszowego turnieju Zielonoświątkowego. Następnie wszyscy udali się ul. Strzelecką do kompleksu brackiego na ucztę królewską.


Raczek, Akwarela z wizerunkiem tarczy jubileuszowej z 1830 roku,
repr. Janusz Raczyński; wł. Archiwum Państwowe w Katowicach

Podczas przyjęcia podawano cztery posiłki. Warto dodać, iż na każdego z zaproszonych gości przypadła 1/2 kwarty (niespełna 0,6 litra) wina. Zgodnie z przyjętym zwyczajem, praktykowanym również w innych konfraterniach strzeleckich, koszty całej imprezy spoczęły na barkach króla. Podczas biesiady odczytano dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego, jak też wznoszono toasty według przewidzianego zwyczajem porządku, tj. za: panującego Fryderyka Wilhelma III, landrata bytomskiego hrabiego Carla Traugotta Henckel von Donnersmarcka, władze miejskie, za króla strzeleckiego i marszałków, urzędu górniczego z siedzibą w Tarnowskich Górach, duchownych tarnogórskich (katolickiego – ks. Antona Schniederskiego i ewangelickiego – ks. Carla Wilhelma Naglo), Johanna Ludwiga Böhma (Boehm), nieżyjącego i zasłużonego dla organizacji czwartego inspektora towarzystwa Beniamina Maeusela (godność tę sprawował w latach 1806 – 1809), wspierającego Bractwo nadinspektora hutniczego (Ober Hütten Inspector) Ernsta Martiny’ego oraz najstarszych członków organizacji i przybyłych na uroczystość strzelców. Wznoszonym toastom towarzyszyły strzały na wiwat, a zebrani odśpiewali pieśni ułożone na uroczystości jubileuszowe i opublikowane we Wrocławiu (Breslau). Około godziny 21.00 starosta Carl Traugott Henckel von Donnersmarck, w towarzystwie króla jubileuszowego z żoną oraz ich córką, udali się wraz z innymi braćmi po oczekujące na zewnątrz małżonki strzelców, aby zaprosić je na uroczysty bal. W tym doborowym towarzystwie bawiono się aż do godziny 4.00 rano.

W ostatnim dniu uroczystości jubileuszowych (4 czerwca) oddano hołd nieżyjącym członkom organizacji. O godzinie 9.00 strzelcy zebrali się przed ratuszem na tarnogórskim Rynku. Pod sztandarami towarzystwa uformowano pochód, który udał się wzdłuż obecnej ul. Gliwickiej do kościoła parafialnego pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła na nabożeństwo dziękczynne. Na czele korowodu podążał poczet z dwoma proporcami brackimi oraz świta z pamiątką wotywną przygotowaną na uroczystości obchodów 50 – lecia Bractwa. Za nimi maszerowali członkowie organizacji niosący ze sobą kwiaty. W świątyni, przed głównym ołtarzem przygotowano podwyższenie z katafalkiem, na którym złożono dwie tarcze trumienne. Przy narożnikach postumentu ustawiono cztery stojaki w kształcie piramid, a w nich przybyli członkowie towarzystwa umocowali przyniesione sztandary – dwa brackie i dwa cechowe. Dla podkreślenia, iż uroczystość odprawiana jest w intencji członków towarzystwa strzeleckiego, w opisaną scenerię wkomponowano także kilka fuzji. Dopełnienie dekoracji wykonanej w centralnym punkcie kościoła stanowiły kwiaty i gałązki lipy przyniesione przez uczestników pochodu i złożone na podwyższeniu z katafalkiem, a całą opisaną kompozycję oświetlono lampami. Uroczyste nabożeństwo w tej intencji odprawił członek organizacji, inspektor szkolny w powiecie bytomskim oraz proboszcz tarnogórskiej parafii pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła, ks. Anton Schneiderski. Po zakończeniu nabożeństwa odczytano listę wszystkich zmarłych braci z podaniem ich krótkich charakterystyk i roli, jaką odegrali w dziejach towarzystwa, a zebrani odmówili w ich intencji Modlitwę Pańską, po czym odegrano Requiem Wolfganaga Amadeusa Mozarta. Następnie zaczęły bić dzwony kościelne, a na zewnątrz, oddano trzy salwy honorowe z moździerza dla uczczenia zmarłych członków towarzystwa. Kulminacyjnym punktem obchodów piątego dnia uroczystości jubileuszowych była żałobna Msza Święta. Celebrował ją wspomniany już ks. Anton Schneiderski, który wygłosił także homilię.

Obchodzony jubileusz bracki w 1830 roku był pierwszą tak wielką imprezą zorganizowaną przez miejscową konfraternię. Dzięki bogatej i atrakcyjnej formie uroczystość ta, podobnie jak wiele innych imprez strzeleckich, była nie tylko świętem brackim, ale również i miejskim. Potwierdzają to m.in. późniejsze uroczystości jubileuszowe zorganizowane w 1880 roku (100-lecie) i 1930 roku (150-lecie).

Krzysztof Gwóźdź

 

 

 

Jubileusz...

  CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa