Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 22

N U M E R  2 3  -   G R U D Z I E Ń   2 0 0 6 r.

 

 

Fryderyk von Holstein-Beck
Tarnowskie Góry, miasto inteligencji w 19 wieku
Florian i Oscar
Ślubowanie Burmistrza Miasta
Adwentowe tętno
Bombowe ozdoby choinkowe
Sanatorium podziemne pod Tarnowskimi Górami?
Jak obchodzono jubileusz 50-lecia Bractwa Strzeleckiego...?
W kuchennej izbie
Triumfalny pochód czerwonych autobusów
Czym na Śląsku płacono przed dwoma wiekami
Święty Jan Nepomucen na Ziemi Tarnogórskiej
Ksiądz Franciszek Blachnicki
Z opłatkiem u Serdecznych
Stan strachu
Na krańcach ziemi
Tarnogórski wiersz Goethego, czyli wiele hałasu o coś
Tarnogórzanie dla pamięci
Pierwsi polscy radni miejscy
Paweł Waloszczyk
 

 

Czym na Śląsku płacono przed dwoma wiekami

Przed dwustu laty, kiedy to raczej nie posługiwano się banknotami, nie obowiązywał tu jeszcze system dzie­siętny, płacono monetami złotymi, srebrnymi i miedziakami o różnej wartości. Różnie je też nazywano. MeiBner (1805) tak opisuje monety, które wówczas spotkać było można na Śląsku:

„Wszystkie z całej Europy złote monety są tu w obiegu, szczególnie dukaty i friedrichsdory (pistole). Z srebrnych branden­burskie talary reńskie, 8-mio dobrogroszówki (Gute Groschen - dalej ggr.), 6 ggr., 4ggr., 2 ggr., 1 ggr. i pół groszówki. (12 fenigów = 1 ggr). Jednakże fenigi i dobre trojaki nie są przyjmowane według ich nominału, ale jako dwudenarówki.

Na Śląsku 1 talar reński czy branden­burski to 24 dobre grosze lub 30 srebrnych groszy (dalej sgr.) Srebrny grosz zwany był też czeskim. W obiegu były 6 sgr., 2 sgr., 1 sgr. (czeski). 6 denarów równało się 2 gro­szykom = 1/2sgr. Były też monetki 4-de­narowe, 3 denarowe, 2 denarowe i denarowe. 6 trojaków albo 12 denarów to jeden srebrny grosz. Zaś talar śląski równał się 24 sgr.

Już wtenczas srebrny floren, zwany też guldenem, przedstawiał wartość 16 ggr. lub 20 sgr. Kopa 6-denarówek lub 2-groszykówek (nie mylić grosza z groszykiem) to był 1 talar reński, zaś 48 takowych sztuk - 1 talar śląski. Ort talarowy to 6 sgr, ale były też inne 6 sgr., które spotykano raczej rzadko. Były też kopy.

1 grzywna (marka) to 32 sgr.
W Hrabstwie Kłockim 1 kopa to 70 kraj­carówek”.

Dalej przytoczę dosłowne tłumaczenie, które może wydawać się nam zawiłe, jednak dla ówczesnych ludzi było zrozumiałe: ,,4 denarówki albo 1 krajcar, to trzy takowe czynią 1 sgr., albo 90 - 1 talar reński.

3 de­narki lub 1 groszyk, to 120 takowych równa się 1 talarowi. 2 denary albo jeden trojak, to 6 takowych czyni 1 sgr. - 180 -1 talar. Czasami spotyka się też halerze, których 18 czyni 1 sgr. Są to rzadko spotykane monety, podobnie jak batzen (1 grosz cztero krajca­rowy).”

We Wrocławiu bito monety ze znakiem menniczym „B”. W obiegu były też monety z innych mennic.

Jeżeli uwzględnić, że na Górnym Śląsku, szczególnie w rejonie przygranicznym, często połowę obiegowych pieniędzy stanowiły polskie dukaty, złote, tymfy, orty, szóstaki, trojaki, szelągi i inne jeszcze, to galimatias był zupełny. A jednak ludzie jakoś sobie z tym radzili, a biada tym, co tego nie pojęli.

Kilkanaście lat później, już po wojnach napoleońskich, przeprowadzono w Niem­czech reformę pieniężną. Zlikwidowano dobre grosze, krajcary, groszyki, trojaki, denary i inną drobną monetę. Odtąd 1 talar równał się 30 srebrnym groszom, natomiast 1 sgr = 12 fenigom. Następna reforma pieniężna nastąpiła w r. 1875. Wtenczas wprowadzono dziesiętny system miar i wag a talary zastąpiono markami (1 tal. = 3 marki) i fenigami.

Edward Goszyk
 

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa