Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 22

N U M E R  2 3  -   G R U D Z I E Ń   2 0 0 6 r.

 

 

Fryderyk von Holstein-Beck
Tarnowskie Góry, miasto inteligencji w 19 wieku
Florian i Oscar
Ślubowanie Burmistrza Miasta
Adwentowe tętno
Bombowe ozdoby choinkowe
Sanatorium podziemne pod Tarnowskimi Górami?
Jak obchodzono jubileusz 50-lecia Bractwa Strzeleckiego...?
W kuchennej izbie
Triumfalny pochód czerwonych autobusów
Czym na Śląsku płacono przed dwoma wiekami
Święty Jan Nepomucen na Ziemi Tarnogórskiej
Ksiądz Franciszek Blachnicki
Z opłatkiem u Serdecznych
Stan strachu
Na krańcach ziemi
Tarnogórski wiersz Goethego, czyli wiele hałasu o coś
Tarnogórzanie dla pamięci
Pierwsi polscy radni miejscy
Paweł Waloszczyk
 

 

Tarnowskie Góry, miasto inteligencji w 19 wieku

Od dawnych czasów i jeszcze do 19 wieku były Tarn. Góry jedynem miastem na Śląsku, wykazującem znaczniejsze zastępy inteligencji.

Tu znajdował się wyższy królewski urząd administracyjny i rezydował naczelnik 7-go departamentu ślą­skiego, obejmującego wschodnią część Śląska z miastem Bytom, Gliwice, Pszczyna, Lublinec, Strzelce i inne. Tu była siedziba górnośląskiego urzędu górniczego z wykształconymi i inteligentnymi urzędnikami, tu mistrz pocztowy prowadził księgarnię z czasopismami, jedyną na całym obszarze aż do Raciborza. Również był tu jedyny kościół ewangelicki w ca­łym okręgu przemysłowym, przez co zbór w Tarn. Górach stał się zborem dla wszystkich ewangelików na wymienionym już obszarze, a pastor Pohle wyglaszał kazania polskie i nie­mieckie. Szkoła księży Jezuitów przyczyniła się swego czasu do szerzenia oświaty między tutejszem mieszczaństwem i pra­wie każdy obywatel, wyszedłszy z tej szkoły równał się, a nawet przewyższał wykształcenie niejednego, tu przysłanego urzędnika. Mowa polska była panującą, bez niej obyć się nikt nie mógł tak, że nawet taka generałowa von Pirch, po­chodząca z Brandenburgji, uważała za konieczne uczyć się języka polskiego. Dowodem polskości miasta był fakt, że kaza­nia w kościele wygłoszone były tylko w języku polskim, a tylko we wielkie święta także po niemiecku.

Główny powód do zniesienia szkoły księży Jezuitów był ten, by polskiemu społeczeństwu odebrać możliwość kształ­cenia się w mowie ojczystej i poznania kultury polskiej, i aby tym sposobem przyciągnąć go do szkoły obyczajów prote­stanckich, niemieckich. Środek ten początkowo nie odniósł żadnego skutku, bo przeszło wiek musiano czekać na rezultaty.

Jan Nowak
Kronika Miasta i Powiatu Tarnowskie Góry, 1927
 

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa