Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 20

N U M E R  2 1  -   C Z E R W I E C   2 0 0 6 r.

 Montes Nr 22

 

Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern, Girolamo Lucchesini
Sądownictwo w dawnych czasach
Imprezy u Strzelców
Nabożeństwa górnicze
Ksiądz bibliofil
O doktorze, co do pracy chodził piechotą
O utopcu Frycku, Skarbniku i czarnych pstrągach w tarnogórskiej sztolni
Maibaum
Bonifacy Wyciszczok (1876-1938)
Europejski Piknik Rodzin Kolejarskich 2006
Młodzi piłkarze z Bernburga w Tarnowskich Górach
160 tysięcy na Akcję       Lato 2006
Garnizon Tarnogórski 1913-1920
Zasługi hrabiego Fryderyka von Redena dla rozwoju Górnego Śląska i Tarnowskich Gór
Profesor Florian Śmieja
Tarnogórskie Muzeum wyróżnione
Triumfalny pochód czerwonych autobusów
Trzy Rozalie i Ewa
Śląski humor
Jezus o upominaniu
Święto u Serdecznych
Orkiestra mandolinowa Rodziny Kolejowej
 

CZĘŚĆ I

Triumfalny pochód czerwonych autobusów

Miejska komunikacja autobusowa na ziemi tarnogórskiej przeżywała swój rozkwit w drugiej połowie dwudziestego wieku. Początki były skromne, lecz później zdarzały się nawet linie międzywojewódzkie. Czerwone autobusy - bo tak je popularnie nazywano - z powodzeniem znalazły sobie miejsce w pejzażu Tarnowskich Gór.


Kto jeszcze pamięta takie autobusy?

Starsi tarnogórzanie pamiętają, że w połowie XX wieku końcowy przystanek autobusów znajdował się na Rynku. Istniały dwie linie: nr 5 łączyła miasto Gwarków przez Świerklaniec, Piekary i Siemianowice Śląskie z Katowicami, zaś linia nr 19 jeździła najkrótszą drogą do Bytomia. Organizatorem komunikacji było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach. Kryzys po drugiej wojnie światowej, brak paliwa i mała ilość autobusów powodowały, że przez wiele lat nie było mowy o większej ilości połączeń. Do parku w Reptach chodziło się z centrum na piechotę, zaś do Strzybnicy czy Miasteczka Śląskiego jeździło pociągiem.

Sytuacja poprawiła się, odkąd uruchomiono zajezdnię WPK w Świerklańcu. Otworzył ją uroczyście 5 czerwca 1960 r. poseł pułkownik Jerzy Ziętek, zastępca przewodniczącego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach. Niebawem tarnogórzanom przybyły nowe połączenia. W 1962 r. uruchomiono linie nr 80 i 81. Trasa osiemdziesiątki wiodła z centrum przez Stare Tarnowice, Zbrosławice, Kamieniec i Żerniki do Gliwic. Natomiast linia 81 prowadziła z centrum ulicą Gliwicką przez Repty Śląskie, Stolarzowice, Rokitnicę i Mikulczyce do centrum Zabrza. Zarówno 80 jak i 81 odjeżdżały z Placu Żwirki i Wigury. W związku z tym w maju 1962 r. przeniesiono z tego placu dworzec autobusów PKS, lokując go na placu między ul. Armii Czerwonej (obecna Piłsudskiego) i Pokoju - czyli w miejscu, gdzie później wybudowano dworzec komunikacji miejskiej. Warto spojrzeć na pierwszy rozkład jazdy 80. Odjazdy z Placu Żwirki i Wigury linii 80 wyznaczono na godziny 4:30, 9:05, 13:00, 16:25 i 18:30. W dni wolne nie było dwu pierwszych kursów. Oprócz tego powstała wtedy linia do Świerklańca - były to zapewne kursy zjazdowe do zajezdni w godzinach 12:15, 20:20, 22:30, 22:50, 23:20 i o północy. Jako ciekawostkę można podać, że przez pewien czas, w związku z budową kanalizacji w Starych Tarnowicach, autobusy linii 80 jeździły objazdem przez ul. Repecką, Aleję Kasztanową w Parku w Reptach i skręcały na drogę wyjazdową z ośrodka rehabilitacyjnego do ul. Pyskowickiej.

Rok później komunikacja miejska zawitała do Miasteczka Śląskiego. Od 1 czerwca 1963 r. ruszyły autobusy nr 87 na trasie ze Świerklańca przez Żyglin, Miasteczko Śląskie i Tarnowskie Góry do Starych Tarnowic. Powołano ją w celu realizacji przewozów do Huty Cynku w Miasteczku Śląskim. Zapewne w 1964 r. pojawiła się linia nr 87 do Tworoga. Wszystkie te autobusy w Tarnowskich Górach kończyły bieg na Placu Żwirki i Wigury, który powoli stał się dworcem autobusowym.

Przypuszczalnie w 1965 lub w 1966 r. uruchomiono linię nr 112 do Gliwic, 83 do Zabrza i 129 do Krupskiego Młyna. Tę ostatnią z ulgą przyjęli mieszkańcy „Krupy”. Dotychczas z Tarnowskich Gór do ich miejscowości jeździł tylko trzy razy na dobę PKS i to okrężną trasą przez powiat gliwicki i województwo opolskie. Taka podróż trwała dwie godziny, zaś linią 129 tylko godzinę.

Niebawem zaszła konieczność przebudowy dworca na Placu Żwirki i Wigury. W związku z tym od 25 października 1966 r. przeniesiono na pewien czas przystanki poszczególnych linii, lokując je w różnych częściach śródmieścia. I tak autobusy linii 5 startowały z ul. Karola Miarki spod posesji nr 9, zaś linii 19 z tej samej ulicy spod budynku nr 13. Linie 87 i 129 zaczynały bieg z ul. Sienkiewicza spod Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, czyli późniejszego Urzędu Miejskiego. Natomiast stanowiska linii 80, 81, 83 i 112 przeniesiono pod dworzec kolejowy PKP. Ciekawe będzie spojrzenie na ceny biletów autobusowych. Przykładowo w 1968 r. na linii 81 do Zabrza bilet kosztował 4 złote, zaś na linii 83 - też do Zabrza, tyle że przez Grzybowice - za przejazd płaciło się 6 złotych.

Zmiany w układzie komunikacyjnym miasta następowały sukcesywnie. We wrześniu 1968 r. dworzec PKS przeniesiony został z ulicy Pokoju na ulicę Styczyńskiego. Przy ul. Pokoju zaczęły też przystawać autobusy WPK. W 1968 r. pojawiła się linia 153, kursująca do kopalni Radzionków i Osiedla Radzionków III.

Wkrótce potem Tarnowskie Góry przejściowo zostały pozbawione bezpośredniego połączenia z Katowicami. Z dniem 10 lutego 1970 r. skrócono trasę linii nr 5 z Tarnowskich Gór przez Piekary i Szarlej do Dąbrówki Wielkiej. Równocześnie uruchomiono linię 168 z piekarskiego Osiedla Wieczorka przez Szarlej i Siemianowice Śląskie do Katowic. Na obydwu liniach autobusy miały jeździć co 13 minut. Powód podziału trasy piątki był taki, że autobusy te na tak długiej trasie spóźniały się notorycznie i rozkład jazdy nie był realizowany. Po jakimś czasie jednak z powrotem trasę piątki wydłużono do Katowic.

Tomasz Rzeczycki
Fot. www.przegubowiec.com
Ciąg dalszy w następnym numerze

 

 

 

Autobusy...

  CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II
CZĘŚĆ III
CZĘŚĆ IV
CZĘŚĆ V

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa