Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 8

N U M E R  9   -   2 6   M A R C A   2 0 0 2 r.

 Montes Nr 10

 

300 lat temu
Franciszek Miodek
Kościół w Sączowie
Bouterweckowie
Stary zamek
Z różnych stron Europy
Nauczycielskie tradycje
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.III
Stanisław Jan Jabłonowski
Kościół p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła
Śląski wzorzec
Tropiciel słów
Od Blachów do Warkoczów
Tarnogórski teatr amatorski
Rys historyczny  wodociągów cz.VIII
Życie społeczno-kulturalne
Wiekowa ale kosztowna szkoła
Tarnogórski Konwikt Biskupi cz.II
Rozmyślania nad Ziemiami Odzyskanymi
Szkolni Inspektorzy
Winda z Edwardem Gierkiem
Wielkanoc u grofa
Śląskie kamienie cz. VIII
 

Tarnogórskie świątynie

Kościół p.w św. Apostołów Piotra i Pawła

Katolicy tarnogórscy u zarania dziejów miasta należeli do parafii p.w. św. Marcina w Tarnowicach Starych. Aczkolwiek w 1519r. istniało już na terenie dzisiejszego miasta dość dużo jak na owe czasy domów to jednak nie możemy znaleźć śladu usiłowania utworzenia własnej parafii. W tej sytuacji, popierani przez Jerzego brandenburczyka protestanci, którzy upodobali sobie tarnogórski gród - pierwsi założyli swoją gminę i wybudowali swój (drewniany) zbór, który stał się pierwszym na Górnym Śląsku (1528r.) kościołem ewangelickim. W 1531r. zniesiono ten kościółek (niektórzy podają, że zniszczył go pożar) i wybudowano nowy, murowany, na miejscu, gdzie stoi dzisiaj katolicki kościół parafialny św. Piotra i Pawła. Świątynia ta nie posiadała jednakże ani wieży, ani prezbiterium. Te człony dobudowano w latach 1560-1563. Wieża stoi do dziś.




Wnętrze kościoła p.w. św. Apostołów Piotra
i Pawła w 1925 i 1948r.

W 1629r. ówczesny cesarz odebrał magistratowi patronat nad tym kościołem. On też przysłał do Tarnowskich Gór pierwszego proboszcza katolickiego - ks. Wawrzyńca Miszkowskiego, którego uroczyste wprowadzenie odbyło się 1 lutego 1630r. Dzień ten można uważać za początek parafii rzymsko-katolickiej! Odtąd już kościół przeszedł na własność tejże parafii.

W ciągu wieków kościół remontowano i przebudowywano. Obecny swój kształt otrzymał w toku prac dokonanych w latach 1849-1851. Kolejnej gruntownej renowacji doznał tenże dom Boży w czasach II Rzeczypospolitej. Trudu tego podjął się w latach 1923-1929 ówczesny proboszcz, ks. Michał Lewek. Postarał się o zainstalowanie w kościele ogrzewania centralnego, oświetlenia elektrycznego, przykryto na nowo cały dach, odnowiono wieżę, założono nową posadzkę oraz przyozdobiono jego wnętrze cenną polichromią. Po tych wielorakich pracach, 22 września 1927r. - kościół został konsekrowany przez biskupa katowickiego, ks. prof. dr. Arkadiusza Lisieckiego. W tym też roku świątynia wzbogaciła się 43 głosowymi organami wykonane we Wrocławiu przez firmę Biernacki.

Po wojnie w latach 1980-1989 dach kościelny pokryto blachą cynkową, wymieniono drzwi na nowe (1988). Kościół został także wymalowany według projektu miejscowego artysty-malarza prof. Wernera Lubosa, zaś samo malowanie zostało wykonane przez zespół malarski Benedykta Bolczyka z Kochłowic.

Tarnogórskiej owczarni Bożej przewodzili następujący proboszczowie: ks. Wawrzyniec Miszkowski, który nękany nieżyczyliwością ze strony protestantów już we wrześniu 1630r. przeniósł się do innej parafii. Kolejni proboszczowie rzadko przebywali w Tarnowskich Górach. Dawali się wyręczać księżmi z pobliskich parafii, np. z Rept, Starych Tarnowic czy Radzionkowa. Byli nimi: ks. Andrzej Skarżyński (1630-1636), ks. Walenty Iwanowski (1636-1640), ks. Jan Wanacki (1640-1651), ks. Jan Maciejszyk (1651-1661) - był rodowitym tarnogórzaninem i dziekanem, ks. Jan Klaybor (1661-1662) - został otruty, ks. Marcin Guttmann (1662-1665), ks. Aleksander Klaybor (1665-1670), ks. Jan de Fluske (1670-1671) - nie władał językiem polskim, dlatego przeniesiono go do Wrocławia, ks. Franciszek Klaybor (1671-1677) - napisał pierwszą kronikę parafialną opartą na dokumentach kościelnych i magistrackich, która, niestety zaginęła. Ks. Melchior Niestyko (1677-1713) - rodem z Gliwic. Za jego staraniem przybyli z Opola do grodu tarnogórskiego księża jezuici, którzy oprócz zleceń duszpasterskich prowadzili tutaj jedną z pierwszych na Górnym Śląsku szkół średnich ogólnokształcących. Ks. Jakub Chudzik (1713-1715), ks. Wojciech Ciołkowicz (1715-1719), ks. Andrzej Ziebrowski (1719-1750) - był jednym z najbardziej gorliwych pasterzy w owych czasach, ks. Szymon Kuncewicz (1750-1752), ks. Ksawery Kluba (1752-1756), ks. Michał Kępa (1758-1776). Ks. Franciszek Bartuzel (1776-1811) - był zarazem dziekanem i krakowskim oficjałem biskupim dla dzielnicy śląskiej, pochowany w kościele św. Anny. Ks. Antoni Schneidersky (1811-1851) - jemu to kościół św. Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach zawdzięcza swój obecny kształt. Ks. Ignacy Wawreczko (1851-1864) - był cenionym kaznodzieją. Ks. Emil Schmaus (1864-1882), ks. Robert Cichoń (1882-1896), ks. Franciszek Kokot (1896-1908) - przeznaczył swoje oszczędności na rzecz rozwoju klasztoru ojców kamilianów w Tarnowskich Górach. Ks. Ryszard Rassek (1908-1922), ks. Michał Lewek (1923-1967), ks. Arnold Woźnica (1967-1973), ks. Józef Porcek (1973-1976). Aktualnie, od 1976r. parafii przewodzi z właściwą sobie werwą ks. Zygmunt Trocha kontynuując dobre zwyczaje tutejszego ludu Bożego.

Ks. dr Herbert Jeziorski,
Dekanat Tarnowskie Góry...
(fot. Jan Melcer wg „Historia Tarnowskich Gór”,
Tarnowskie Góry 2000)

 

 

Herbarz Tarnogórski

Hörning
Tarnowscy
Wrbna

Śląskie rzemiosło

Kowale ślusarze

Tarnogórskie Kolekcje

Fotografie Jana Melcera
Śląska porcelana
Dawne widokówki

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa