Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 7

N U M E R  8   -   2 0   G R U D N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 9

 

Święta i sensacje
Józef Potyka
Żyrandole z wozu drabiniastego
400 lat temu
Ignacy Krasicki
inż. Feliks Piestrak
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.II
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. IV
Odkrywanie przeszłości
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych cz II
Tarnogórski Konwikt Biskupi
Pierwsi mieszkańcy
Śląskie Boże Narodzenie
Od dynamitu do papieru
Pielgrzymka z historią
Meandry kolei
Kościół p.w. św.Anny
Śląskie odrębności
Maszyna
Parada wielkich cz.II
Krople atramentu płyną w żyłach kultury
Rys historyczny  wodociągów cz.VII
Automatyzacja za 50 gr.
Widły czy widelec
Segiet
Hrabia z Karłuszowca
Śląskie kamienie cz. VII
 

 

Segiet

Rezerwat nad sztolniami

Za kilkanaście miesięcy, wiosną 2003r., rezerwat przyrody Segiet obchodzić będzie 50 rocznicę powołania. Utworzono go, aby chronić starodawny drzewostan bukowy, który rośnie na terenie dawnych wyrobisk górniczych. Ale zanim do tego doszło, teren ten przez stulecia poddawany był przekształceniom na skutek wydobycia rud metali.

Segieckie wzgórze liczy 347 m npm i wznosi się około 50 m nad Tarnowskimi Górami. Do 1179r. teren ten należał do Małopolski. Po tym roku aż po dziś dzień wchodzi w skład Górnego Śląska.
 

 


Fragment
rezerwatu Segiet

Od średniowiecza pozyskiwano tu rudy srebra i ołowiu, czego pozostałością są liczne leje, zapadliska po szybach i hałdy. Znana jest wzmianka o ożywionej działalności górniczej w tym rejonie, która pochodzi z 1247r. Nie wiadomo, czy chroniony dziś las bukowy rósł tu już wtedy - stare podanie głosi, że zasadzili go Szwedzi. Jak stwierdzili naukowcy, najstarsze buki mają około 350 lat, a więc pochodzą z okresu najazdu szwedzkiego.

Nazwa Segiet po raz pierwszy pojawiła się w 1661r. Istniały już wtedy Repty, założone w 1201r. Nie było jeszcze wtedy dwóch innych, blisko Segietu położonych osad, czyli Blachówki i Lazarówki. Powstały one dopiero w dziewiętnastym stuleciu.

Z bytomsko - tarnogórskim górnictwem kruszcowym związane są sztolnie odwadniające. Niektóre z nich zbudowano w rejonie wzgórza segieckiego. I tak w początku XVI w. zbudowano sztolnię biegnącą w stronę dzisiejszego Stroszka, która uchodziła w rejonie obecnej rzeki Szarlejki. Sztolnia ta została wydrążona w południowym stoku wzgórza. Kiedy w 1821r. zbudowano słynną sztolnię „Fryderyk”, jedno z jej odgałęzień przebiegało pod lasem segieckim.

W połowie XIX w. w pobliże wzgórza Segiet zawitała kolej żelazna. Najpierw, w 1854r., poprowadzono tu linię wąskotorową z Karbia do Lasowic. Pięć lat później obok niej powstała linia normalnotorowa, łącząca Chebzie przez Karb z Tarnowskimi Górami.

Pod koniec XIX w. zaczęły się wyczerpywać dotychczasowe bogactwa zalegające pod Segietem, czyli rudy cynku, ołowiu i srebra. Sięgnięto wtedy po inne, dotąd niedoceniane - po dolomit. Znalazł on zastosowanie w hutnictwie, a także w rolnictwie jako nawóz. Najpierw, pośrodku lasu segieckiego, uruchomiono kamieniołom Blachówka. Wycięto wtedy znaczną część buków. Przed wybuchem II wojny światowej powstał też drugi kamieniołom Bobrowniki, na wschód od linii wąskotorowej i nieczynnej już wtedy linii normalnotorowej. Wzgórze segieckie zaczęto powoli rozbierać, pozyskując dolomit...

Ale zanim do tego doszło, wzmogło się zainteresowanie górnośląskich przyrodników Segietem. W 1916r. na wizję lokalną do Segietu przybyli oprócz przyrodników także przedstawiciele hrabiego Donnersmarcka i nadleśniczy. Postanowiono wtedy stworzyć rezerwat, ale działania wojenne pokrzyżowały te plany. W 1922r., gdy teren ten przyznano Polsce, polscy naukowcy podjęli temat. Wkrótce kolejna wojna światowa zmiotła ich zamierzenia. W jej efekcie teren Segietu wrócił do Niemiec. W 1945r. niemieccy badacze wystąpili z wnioskiem o utworzenie tu rezerwatu. Niestety taki, a nie inny przebieg działań na frontach spowodował, że sprawę tą trzeba było odłożyć na później, na kolejne kilka lat. Po raz drugi w historii dwudziestowiecznej dyplomacji okolica Segietu przyznana została Polsce.

Dopiero więc po II wojnie światowej udało się doprowadzić sprawę do finału. 27 kwietnia 1953r. minister leśnictwa wydał zarządzenie tworzące rezerwat przyrody na obszarze 24,29 ha. Wówczas leżał on w miejscowości Blachówka w gminie Bobrowniki (powiat tarnogórski), na terenie leśnictwa Repty w ówczesnym Nadleśnictwie Gliwice. Przez ten czas zupełnie zmieniły się podziały admininstracyjne. Obecnie rezerwat Segiet leży częściowo na terenie Bytomia, a częściowo w Tarnowskich Górach. Teraz są to lasy leśnictwa Stolarzowice w ramach Nadleśnictwa Brynek. Las stanowi w dalszym ciągu większą część rezerwatu - zajmuje 23,51 ha.

Tom

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa