Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 7

N U M E R  8   -   2 0   G R U D N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 9

 

Święta i sensacje
Józef Potyka
Żyrandole z wozu drabiniastego
400 lat temu
Ignacy Krasicki
inż. Feliks Piestrak
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.II
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. IV
Odkrywanie przeszłości
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych cz II
Tarnogórski Konwikt Biskupi
Pierwsi mieszkańcy
Śląskie Boże Narodzenie
Od dynamitu do papieru
Pielgrzymka z historią
Meandry kolei
Kościół p.w. św.Anny
Śląskie odrębności
Maszyna
Parada wielkich cz.II
Krople atramentu płyną w żyłach kultury
Rys historyczny  wodociągów cz.VII
Automatyzacja za 50 gr.
Widły czy widelec
Segiet
Hrabia z Karłuszowca
Śląskie kamienie cz. VII
 

Herb Miedar

Widły czy widelec?

Jedni historycy twierdzą, że w herbie Miedar przedstawione są widły wbite w pagórek. Inni znawcy dziejów uważają, iż to widelec do miodu wystający ze słomianego ula. A złośliwi mówią o widłach sterczących z kupki gnoju. A jak jest naprawdę?
 


Oficjalna wersja
herbu Miedar



Propozycja
herbu Miedar


Miedary to osada służebna wytwórców miodu dla kasztelana bytomskiego. Pierwsze zapisy o istnieniu Miedar pochodzą z 1251 roku, ale, jak odkryli historycy, dokument , w którym po raz pierwszy wymienia się nazwę osady, jest falsyfikatem napisanym kilkadziesiąt lat później.

Z całą jednak pewnością Miedary istniały już jako osada służebna pod koniec XIII wieku, o czym świadczą zapiski duchownych biskupstwa we Wrocławiu. Sam akt lokacyjny osady, która nazwę wzięła od wytwarzanego w niej miodu, nie zachował się do naszych czasów.

Herb jednak Miedary otrzymały dopiero w XIX wieku. Wówczas to na Śląsku i w Małopolsce nadawano gromadom uprawnienia samorządowe. Nadawane wtedy herby nawiązywały do nazw wsi. Często w herbach pojawiały się narzędzia rolnicze lub elementy przyrodnicze związane z nazwą gromady.

Obecnie istnieją dwa przedstawienia herbów Miedar. Zachowały się na pieczęciach z 1849 roku i 1889 roku.

- Znalazłam wizerunki tych herbów przypadkowo, w dokumentach, które wcale nie są oznaczone w zasobach archiwalnych jako związane z Miedarami - tłumaczy Krystyna Graca, była pracownica nieistniejącego już Miejskiego Archiwum w Tarnowskich Górach.

Wszystkie archiwalia tarnogórskie znajdują się obecnie w archiwum w Katowicach. Ale Krystyna Graca zdążyła jeszcze na zlecenie władz gminy Zbrosławice opracować w 1998 roku i odtworzyć dawny wygląd herbów 21 sołectw podległych obecnie zbrosławickiemu samorządowi gminnemu. Wyobrażenie współczesne tych herbów można co miesiąc obejrzeć w „Wieści Gminnej”, gazecie wydawanej przez Urząd Gminy w Zbrosławicach. Jest wśród nich także herb Miedar.

Od lat toczy się spór, co właściwie herb Miedar przedstawia. Złośliwi mawiają, że na tarczy herbowej Miedar widać widły wystające z kupki gnoju. Jeszcze pod koniec XIX wieku niemieccy heraldycy pisali o widłach wbitych w pagórek. Ale już w 1982 roku historycy przyznali, że to widelec do wybierania miodu wystający ze słomianego ula.

Takiego zdania jest też Henryk Niestrój, autor monografii Miedar opublikowanej w 2000 roku. „Powiedzmy to w tym miejscu wyraźnie, jest to widelec do wybierania miodu wbity w koszkę”, twierdzi Henryk Niestrój. A koszka to nic innego jak prymitywny ul wypleciony ze słomy bądź wikliny na drewnianej podstawie. Zatem widać wyraźnie, że herb nawiązuje do nazwy osady wytwórców miodu.

Henryk Niestrój ma też nieco inne zdanie na temat przedstawienia herbu. Opolski historyk skłania się do uznania za bardziej autentyczny wizerunku herbu, który jeszcze, zanim zatarł go czas, można było oglądać na szosie z Miedar do Rybnej na starym wiadukcie nad linią kolejową z Mikulczyc do Brynka. W przeciwieństwie do opracowań Krystyny Gracy, która opierała się na dziewiętnastowiecznych pieczęciach gminnych, Henryk Niestrój proponuje ukazać na tarczy herbowej Miedar jedynie czubek koszki z wbitym prosto widelcem do wybierania miodu. Herb Miedar oficjalnie przyjęty przez samorząd na podstawie opracowań Krystyny Gracy przedstawia koszkę w całości a widelec do wybierania miodu wbity na skos.

Jedynie co do barw herbowych istnieje pełna zgoda. Barwa niebieska tarczy herbowej połączona ze złotymi kolorami ula i widelca oznacza radość. Herb Miedar, zdaniem Henryka Niestroja, symbolizuje pracowitość i biegłość w swojej dziedzinie mieszkańców dawnej osady służebnej wytwórców miodu.

RYCH

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa