Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 7

N U M E R  8   -   2 0   G R U D N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 9

 

Święta i sensacje
Józef Potyka
Żyrandole z wozu drabiniastego
400 lat temu
Ignacy Krasicki
inż. Feliks Piestrak
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.II
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. IV
Odkrywanie przeszłości
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych cz II
Tarnogórski Konwikt Biskupi
Pierwsi mieszkańcy
Śląskie Boże Narodzenie
Od dynamitu do papieru
Pielgrzymka z historią
Meandry kolei
Kościół p.w. św.Anny
Śląskie odrębności
Maszyna
Parada wielkich cz.II
Krople atramentu płyną w żyłach kultury
Rys historyczny  wodociągów cz.VII
Automatyzacja za 50 gr.
Widły czy widelec
Segiet
Hrabia z Karłuszowca
Śląskie kamienie cz. VII
 

Wspólne dzieje Radzionkowa, Ożarowic i Tąpkowic

Odkrywanie przeszłości

Badanie przeszłości może być ciekawe, a również nader mozolne a czasami wręcz nudne. Wyniki poszukiwań mogą jednak zaskoczyć. Niespodzianką dla wielu będą efekty poszukiwań tarnogórzanina p. Jerzego Filipka, który opisał swą przygodę z historią w liście do redakcji.

Szanowny Panie Redaktorze!

W czwartym numerze pisma „Montes Tarnovicensis” przeczytałem między innymi artykuł „Z dziejów Ożarowic i Tąpkowic”.


Wizerunek
Jana Długosza


Jest tam - pod datą 1480 - wzmianka o udziale naszego sławnego dziejopisa, kanonika krakowskiego Jana Długosza (od 1479r. nominata-elekta na biskupstwo lwowskie) w zakupie Tąpkowic, Pyrzowic i Dobieszowic dla fundowanego przez siebie klasztoru na podkrakowskich Bielanach.

W publikacji UJ z 1980r. „Dlugossiana - studia historyczne w pięćsetlecie śmierci Jana Długosza” znalazłem pod datą 9 maja 1480r. (10 dni przed śmiercią Długosza!) następującą informację:
„Jan Długosz nominat lwowski i bracia zakonu kartuzów kupili od Jana Feliksa z Tarnowa wojewody lubelskiego wieś Radwanków w ziemi bytomskiej i 3 wsie w ziemi siewierskiej za 3000 kóp groszy dla klasztoru kartuzów fundowanego przez Długosza”.


Strona tytułowa rękopisu „Roczników...” Jana Długosza

W pracy Włodzimierza Dworzaczka z 1971r. „Leliwici Tarnowscy - z dziejów możnowładztwa małopolskiego - wiek XIV-XV” znalazłem potwierdzenie, że tą czwartą wsią był obecny Radzionków koło Tarnowskich Gór (s.203, 205).

Przypuszczam, że sprzedaż Tąpkowic, Pyrzowic i Dobieszowic wynikała także z ogólnego trendu ucieczki bogatej szlachty z nowopowstałego (od 1444r.) biskupiego księstwa siewierskiego, gdzie obowiązywało składanie hołdu lennego każdorazowemu biskupowi krakowskiemu.

Inne kłopoty sprawił Radzionków - mimo, że odległy tylko o ok. 10 km od tych trzech wsi siewierskich - to znajdował się już na terytorium Królestwa Czech, które ponadto w latach 1475-1490 było okupowane przez węgierskiego króla Macieja Korwina.

Transakcja sprzedaży z 1480r. była więc korzystna i dla Tarnowskiego, który znalazł nabywcę uwalniającego go od kłopotów jak i dla Długosza, który stosunkowo tanio nabył te wsie dla bielańskiego klasztoru.

Przeglądając kronikę Radzionkowa wydaną w 1926r. (reprint z 1990r.) przez ks. dr. Józefa Knosałę pod tytułem „Parafja Radzionkowska” zwróciłem uwagę na półtorawieczną lukę źródłową między pierwszymi wzmiankami o parafii z 1326r. i 1350r. z okazji opłat świętopietrza (s.16, 126), a wzmianką z 1490r. o pierwszej znanej kronikarzowi dziedziczce Radzionkowa, Dorocie de Wrbna (s.240).

Toteż sądzę, że za sprawą Jana Długosza można by uzupełnić kronikę Józefa Knosały o nową wzmiankę dotyczącą dziedziców Radzionkowa przed 1480r.

Mam nadzieję, że w zapowiadanej przez Radzionkowskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne nowej monografii Radzionkowa, będzie szerzej rozwinięty wątek obecności Tarnowskich we wczesnych dziejach tej miejscowości.

Z poważaniem
Jerzy Filipek

Niewiele można dodać do słów autora tego listu. Uczynił jasnym jeszcze jeden fragment naszej przeszłości. Gratulujemy i cieszymy się, że w wyjaśnieniu tej zagadki pomógł nasz „Montes”.

Red.

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa