Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 7

N U M E R  8   -   2 0   G R U D N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 9

 

Święta i sensacje
Józef Potyka
Żyrandole z wozu drabiniastego
400 lat temu
Ignacy Krasicki
inż. Feliks Piestrak
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.II
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. IV
Odkrywanie przeszłości
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych cz II
Tarnogórski Konwikt Biskupi
Pierwsi mieszkańcy
Śląskie Boże Narodzenie
Od dynamitu do papieru
Pielgrzymka z historią
Meandry kolei
Kościół p.w. św.Anny
Śląskie odrębności
Maszyna
Parada wielkich cz.II
Krople atramentu płyną w żyłach kultury
Rys historyczny  wodociągów cz.VII
Automatyzacja za 50 gr.
Widły czy widelec
Segiet
Hrabia z Karłuszowca
Śląskie kamienie cz. VII
 

O Nich zapomnieć nie można

Inż. Feliks Piestrak

W pierwszych latach przynależności Śląska do Polski, jeśli konieczne było skierowanie kogoś do pracy na Śląsku, władze wybierały osoby zdolne, wybitniejsze, mogące prawdziwie przysłużyć się tej ziemi. Do takich należał inżynier Feliks Piestrak, człowiek o rozległej wiedzy i doświadczeniu, o wielostronnych zainteresowaniach a zarazem doceniający wartości humanistyczne.

Do Tarnowskich Gór został przeniesiony celem zorganizowania polskiej szkoły górniczej.


Inż. Piestrak
Fot.: „Historia Tarnowskich Gór", Tarnowskie Góry 2000


Miał już wówczas 56 lat i wieloletnią praktykę w zawodzie. Chociaż dotychczas pracował w Galicji, nie wahał się - zabrał swą rodzinę i przybył, aby oddać wszystkie swe siły i serce dla tej ziemi. Warto jednak wiedzieć, jak przedtem biegło jego życie.

Feliks Czesław Piestrak urodził się 2 czerwca 1868r. w Lutczy (pow. rzeszowski). Rodzicami jego byli Maria z Jenknerów i Józef Piestrakowie. Początkowo naukę pobierał u swego ojca, nauczyciela. Do gimnazjum uczęszczał w Rzeszowie i Jaśle, gdzie w 1887r. zdał maturę, po której wyjechał do Austrii na akademię górniczo-hutniczą w Leoben (Styria). Do 1891r. ukończył tam oba wydziały: górniczy i hutniczy, po czym odbył jednoroczną służbę wojskową (w armii austriackiej) w pułku kolejowym i telegraficznym w Korneuburgu (k. Wiednia), uzyskując stopień oficerski.

Bezpośrednio po ukończeniu służby wojskowej zatrudniony zostaje jako inżynier górniczo-hutniczy m.in. w państwowych salinach galicyjskich. Pracował w Wieliczce, Kałuszu, Bochni, Dolinie, przechodząc wszelkie oddziały techniczne: głębokich wierceń, miernictwa, budownictwa lądowego, budowy maszyn, w oddziale ruchu kopalnianego i warzelnictwa soli.

W roku 1896 ożenił się z Kazimierą Markiewicz (z rodziny spokrewnionej z twórcą lampy naftowej - Ignacym Łukasiewiczem).

Od roku 1908 do 1913 oraz od 1918 do 1923r. kierował jako dyrektor państwową szkoła górniczą w Wieliczce. Podczas I wojny światowej pełnił funkcję naczelnika zarządu salin w Wieliczce a następnie zastępcy naczelnika dla spraw technicznych.

W ciągu swojej pracy zwiedził szereg kopalń krajowych i zagranicznych: w Czechach, na Węgrzech, Bukowinie, w Bośni i Niemczech. Były to: kopalnie i warzelnie soli, kopalnie węgla, rudy, kruszców, wosku ziemnego i oleju skalnego. Równocześnie pogłębiał stale studia nad górnictwem polskim oraz poświęcał wiele czasu polskiemu słownictwu technicznemu.

Wszystkimi wiadomościami i spostrzeżeniami dzielił się w publikacjach i na wykładach w szkole górniczej. Poza pracą zawodową wiele czasu poświęcał akcjom społecznym oraz działając czynnie w różnych instytucjach, jak: Tow. Sokół, Tow. Szkól Ludowych, Tow. Czytelni Ludowych, Kasyno Urzędnicze w Wieliczce. Zorganizował zrzeszenie sztygarów salinarnych, za co został mianowany jego honorowym członkiem. Zorganizował instytucję „Wykładów popularnych dla robotników salinarnych” - z różnych dziedzin nauki (trwało do kilka lat i wygłoszonych zostało przeszło 160 wykładów). Założył Bratnią Pomoc Uczniów Szkoły Górniczej w Wieliczce, od wdzięcznych uczniów zyskując honorowe członkostwo. Przez szereg lat był dyrektorem „Towarzystwa Wspierania Wdów i Sierot” po urzędnikach i lekarzach salinarnych w Wieliczce, poświęcając wiele energii dla powiększenia funduszów tegoż towarzystwa (m.in. zakup domu i budowa kiosku dla rozwinięcia działalności dochodowej TWWiS).

Inż. Feliks Piestrak posiadał również bogaty dorobek naukowo-literacki. Dokonał wielu przekładów cennych dzieł, podręczników, pisał też własne rozprawy, artykuły naukowe i literackie felietony. Znalazł również czas na żmudną pracę nad słownictwem górniczym, dzięki czemu powstał „Niemiecko-polski słownik górniczy” - dzieło o wielkiej wartości naukowo-wychowawczej, podziwiane nie tylko w kraju, ale i za granicą.

Posiadając łatwość rymowania, przełożył z języka niemieckiego liczne pieśni górnicze, ludowe, wojskowe i studenckie, których potem uczono w szkole górniczej. Miał własne wiersze, układane przy różnych okazjach.

Publikować rozpoczął inż. F.Piestrak od roku 1895 w różnych wydawnictwach we Lwowie, Krakowie, Warszawie, Cieszynie, Tarnowie, Wieliczce, Wiedniu i Lipsku. Wydał ok. 90 publikacji.

W grudniu 1923r. wezwany zostaje do wojewódzkiego urzędu górniczego w Katowicach, gdzie otrzymuje propozycję objęcia szkoły górniczej w Tarnowskich Górach. Jest to uzależnione od jego własnej decyzji. Nie była ona lekka, ale wiedząc, że na Śląsku jest potrzebny - wyraża zgodę. Wraz z rodziną przybywa do Tarnowskich Gór dnia 22 stycznia 1924 roku, przywożąc z sobą cały ogrom wiedzy i doświadczenia, by dzielić go z przyszłymi wychowankami.

Nowe miasto, nowe warunki pracy... i świadomość, że tu musi dać z siebie wszystko... W krótkim czasie pokochał tę nową szkołę i to miasto. Z niesłabnącą energią rozwija tarnogórską szkołę górniczą, ulepsza. Zakłada i tutaj Bratnią Pomoc Uczniów. Przyczynia się do założenia bursy szkolnej. Tworzy w szkole szereg kół zainteresowań, jak: oświatowe, muzyki i śpiewu, krajoznawcze, sportowe i inne. W kółkach tych osobiście współpracował z młodzieżą, co z jej strony spotykało się z uznaniem.

Pracowitość i silna wola F.Piestraka sprawiają, że na Śląsku przygotowuje drugie wydanie - wspomnianego wyżej znakomitego „Słownika górniczego”, zaś w przeróżnych dziennikach i czasopismach tak polskich jak i niemieckich wychodzą w owych latach bardzo ciekawe jego „Listy z podróży” (po Polsce, Czechosłowacji, Bośni i Austrii), to znów cały szereg opisów ziemi tarnogórskiej i miasta. Dał się rychło poznać jako świetny mówca, to też na różne zebrania wszelkich związków zapraszano go do wygłaszania prelekcji. Czynił to chętnie i z wrodzonym talentem, poruszając tematy aktualne i ciekawe. Przemawiał także w czasie uroczystości z okazji świąt narodowych. Zapraszały go różne instytucje i stowarzyszenia oraz szkoły w powiecie. Spieszył chętnie wszędzie z wykładami, prelekcjami, wyświetlając przeźrocza. Był za to szczególnie podziwiany, że zawsze dla wszystkich znalazł czas i nikomu nie odmawiał. Czynił to także wtedy, kiedy szkoła górnicza w Tarnowskich Górach została w 1933 roku zlikwidowana i przeniesiona do Katowic.

Kiedy wybuchła wojna 1939 roku, inż. F.Piestrak pozostał wraz z żoną w Tarnowskich Górach, zostali jednak wyrzuceni ze swego domu, gdzie powrócili po zakończeniu wojny.

Inż. Feliks Piestrak zmarł 15 maja 1947 roku w Tarnowskich Górach, ale pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu rakowickim w Krakowie.

Barbara Babirecka

Artykuł ten powstał w oparciu o informacje
uzyskane przed laty od najstarszej,
dziś już nieżyjącej, córki inż. F.Piestraka
- dr Zofii Nowakowskiej

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa