Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 7

N U M E R  8   -   2 0   G R U D N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 9

 

Święta i sensacje
Józef Potyka
Żyrandole z wozu drabiniastego
400 lat temu
Ignacy Krasicki
inż. Feliks Piestrak
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.II
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. IV
Odkrywanie przeszłości
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych cz II
Tarnogórski Konwikt Biskupi
Pierwsi mieszkańcy
Śląskie Boże Narodzenie
Od dynamitu do papieru
Pielgrzymka z historią
Meandry kolei
Kościół p.w. św.Anny
Śląskie odrębności
Maszyna
Parada wielkich cz.II
Krople atramentu płyną w żyłach kultury
Rys historyczny  wodociągów cz.VII
Automatyzacja za 50 gr.
Widły czy widelec
Segiet
Hrabia z Karłuszowca
Śląskie kamienie cz. VII
 

 

400 lat temu

Sto lat wcześniej nikt nie słyszał o Tarnowskich Górach. No, może do niektórych dotarła wieść, że na polach koło Tarnowic odkryto kruszec. W 1601r. sytuacja diametralnie się zmieniła. Miasto gwarków należało do największych na Górnym Śląsku, a „Złoty Wiek” Tarnowskich Gór pod rządami Hohenzollernów trwał.

W Tarnowskich Górach mieszkało ok. 3 tysięcy ludzi. Było to dwakroć więcej niż w sąsiednim, o parę stuleci starszym, Bytomiu. W Miasteczku było zaledwie kilkuset mieszkańców. Tarnowskie Góry obok Opola, Raciborza i Prudnika należały do największych miast na Górnym Śląsku.

 


Książę Jan Jerzy, ostatni pan miasta (ok. 1608-1620) z dynastii Hohenzollernów


W 1599r. burmistrzem (już drugą roczną kadencję) był Andrzej Hammer. Pan miasta, książę Jerzy Fryderyk von Ansbach, 20 października w przywileju generalnym ostatecznie potwierdził prawa miejskie Tarnowskich Gór. Nadał także kilka nowych praw, np. do utworzenia własnych cechów.

Nie był to jedyny przywilej jaki uzyskało w tym okresie miasto gwarków. 12 marca 1602r. cesarz Rudolf II Habsburg jako król Czech i pan Śląska zezwolił na pobór myta i cła od przejeżdżających przez miasto wozów i koni.
 


Siedziba władz miasta
od 1608r.

 

W 1603r. wraz ze śmiercią Jerzego Fryderyka skończyło się panowanie Ansbachów. Powoli kończył się także „złoty wiek” miasta. Na razie jednak jeszcze nikt nie mógł tego przewidzieć. Nowym panem został elektor Brandenburgii Joachim Fryderyk. Wobec kłopotów z Habsburgami rządy przekazał w ręce swego młodszego syna, Jana Jerzego.

   

Miasto dalej rosło w bogactwie. W 1607r. gdy burmistrzem był Krzysztof Schrörer miasto wydzierżawiło (na okres 15 lat) cła z 9 komór celnych ziemi bytomskiej.

21 kwietnia 1608r. rada postanowiła sprzedać dotychczasową siedzibę (późniejszy Dom pod Lipami) i przenieść się do nowej pod adresem Rynek 14. Tam władze miasta urzędowały aż do końca XIXw. Na uroczystości otwarcia nowego ratusza był obecny książę Karniowa i pan miasta, Jan Jerzy Hohenzollern. W tym samym roku miasto kupiło dwie wsie: Sowice i Lasowice.

1 sierpnia 1609r. zatwierdzenie swych statutów uzyskał - jako pierwszy w Tarnowskich Górach - cech szewców. Burmistrzem był wówczas Jakub Gruzełko. To jedyny burmistrz tarnogórski jaki doczekał się swojej ulicy w mieście gwarków.

A na świecie. Śląsk od stuleci należał do królestwa Czech. Królem od 1576r. był Habsburg, Rudolf II, także cesarz i król Węgier. W sąsiedniej Polsce panował Zygmunt III. Siostrzeniec ostatnich Jagiellonów był pierwszym ze szwedzkiej dynastii Wazów na polskim tronie.

We Francji po wieloletnim okresie wojen religijnych panował w pokoju pierwszy Bourbon, Henryk IV. Potomni nadali mu przydomek Wielkiego. Jego poprzednikiem na tronie w Paryżu był Henryk Walezy, pierwszy polski władca wybrany w wolnej elekcji. W Anglii dobiegało końca panowanie Elżbiety I. Była ostatnią z Tudorów.

Na innych kontynentach istniały już imperia kolonialne Hiszpanii i Portugalii. W Ameryce Północnej w 1607r. powstała pierwsza angielska kolonia - Wirginia. Anglia wraz z Francją dopiero przystępowały do podbojów.

AKP

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa