Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 6

N U M E R  7   -   7   W R Z E Ś N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 8

 

Święto miasta
500 lat temu
Ratunku! Pali się!
Dawne herby i pieczęcie
Przed stuleciem
To była zasługa Redena
50 lat Zespołu Szkół Ekonomicznych
Ksiądz Michał Lewek
III Powstanie Śląskie w Tarnowskich Górach
Odkrywanie pałacu
Ratując najcenniejsze - życie
Z dalekiej Hiszpanii
Rys historyczny  wodociągów cz.VI
Doniosła wizyta
Śląsk - ziemia poetów
Kolejarze tarnogórskiej kulturze
Parada monarchów
Na kruszcu zbudowane
Niezwykły pieniądz
Z paszportem do Częstochowy
Śląskie kamienie cz. VI
 

CZĘŚĆ VI

Rys historyczny budowy
i rozbudowy miejskich urządzeń wodociągowych

Fakt poprawienia jakości wody sprawił, iż mieszkańcy korzystali wyłącznie z wodociągów zasypując studnie prywatne. Przystąpiono również do likwidacji studni publicznych.

Zdemontowano urządzenia i stopniowo zabezpieczano studnie w następujący sposób: najpierw badano wytrzymałość ocembrowania, miejsca słabe i uszkodzone poddawano naprawie dokonując wymiany obmurowania, przykryto studnie grubą blachą na żelaznych dźwigarach około 0,5 m poniżej terenu, następnie zasypywano i u góry ułożono bruk.


Zrekonstruowana studnia na tarnogórskim Rynku


Miejsca poszczególnych studni oznaczano białymi kamieniami i wapiennym kołem w bruku. Zastrzeżono przy tym, aby w odstępach czasu dokonywano badania studni pod względem bezpieczeństwa. W podany sposób przykryto:

studnię nr 2 na Rynku w 1896 roku
studnię na ul. Strzeleckiej w 1899r.
studnię na ul. Górniczej 1899r.
studnię na placu Kościelnym (Gliwickim) w 1901r.
studnie na Nowym Rynku w 1902r.
studnię nr 1 na Rynku w 1902r.

Studnię na Rynku przykrywano jako ostatnią, gdyż niektóre przesądne gospodynie w mieście nie chciały pobierać wody ze zdrojów czerpalnych, lecz uważały wodę ze studni za zdrowszą i jedyną dla picia i spożywania.

Pracująca na ujęciu wody stara maszyna parowa z 1836r. ulegała częstym awariom i w 1887r. stwierdzono, że należy zastąpić urządzenie pompowe nowym. Zestaw pompowy Rittingera okazał się za mały dla ciągle rosnących potrzeb miasta.

W 1887r. miasto zakupiło używaną już gdzie indziej pompę o większej wydajności. Urządzenie pompowe nowe było zaopatrzone w tłok parowy o średnicy 394 mm i długości posuwu 1,4 m, podnosiło w 1 minucie (10 suwów) 0,5 m3 wody. Było to urządzenie z pompą systemu „Pleuger”. Starą maszynę zdemontowano. Sieć wodociągowa magistralna i rozdzielcza rozprowadzająca produkowaną wodę składała się z przewodów f125, f100, f80 do f25 mm. Była to sieć z licznymi końcówkami.

Ten system rozprowadzania wody nie sprzyjał ani urządzeniom sieciowym ani jakości wody. Nie było możliwości płukania sieci na końcówkach, a ponadto brak rozbioru powodował różnice ciśnienia i częste awarie sieci. Biorąc pod uwagę wymienione zjawiska wykonano w 1888r. nowe odcinki sieci na ul. Przemysłowej (potem Dzierżyńskiego, dziś Legionów) i Karłuszowcu (K.Miarki), łącząc istniejące końcówki w system pierścieniowy. Dało to natychmiastowe rezultaty, gdyż woda będąca w ruchu okrężnym nie podlegała zastojom w sieci, a ponadto liczba awarii zmalała. Nowa sieć wykonana w 1888r. spowodowała zwiększenie ilości podłączeń budynków wzdłuż nowej trasy.

Pracujące od roku 1872 kotły parowe na ujęciu wodnym często ulegały awariom, co z kolei wywoływało postoje pomp produkcyjnych. Tak więc w 1891r. postanowiono zbudować nowy kocioł awaryjny - zapasowy. Południowy szczyt budynku ujęcia wody rozbudowano i podwyższono o 1,8 m i w tym miejscu komin spalinowy dla nowego kotła. Wysokość komina wynosiła 25 m. Był to najwyższy punkt w mieście, z daleka widoczny. Na miejscu starego zburzonego od strony południowej komina ustawiono nowy kocioł parowy - rezerwowy wyprodukowany przez hutę w Gliwicach. Kocioł posiadał 30 m2 powierzchni ogrzewczej był próbowany na ciśnienie 5 atmosfer.

Coraz większy rozbiór wody w mieście powodował to, że ludzie zaczęli skarżyć się na obniżenie jej ciśnienia w przewodach. Jedyny przewód magistralny f 125 mm prowadzący wodę z ujęcia do sieci nie był w stanie przepuścić całej ilości wody, wynikającej z zapotrzebowania ludności i stąd notowany spadek ciśnieniu. cdn.

Materiały ze zbiorów PWiK sp. z o.o.
Materiał promocyjny

 

 

Zamki i pałace

Świerklaniec

Górnośląscy Piastowie

Ferdynand Ostatni

Herbarz Tarnogórski

Strachwitz
Bontani

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa