Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 5

N U M E R  6   -   2 2   C Z E R W C A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 7

 

Montes na wakacje
600 lat temu
List z Ameryki
Płyta „Nieznanego żołnierza”
Przywilej herbowy
Fundator Herbu
Profesor Henryk Wójcik
Piekarnia Johanna Balli
Chadecja na ziemi tarnogórskiej w latach 1922-1939 cz. IV
Rys historyczny  wodociągów cz. V
Kolej do Opola
Śląski szmugiel
Srebrny sen Rybki
470 lat Tworoga
Po raz pierwszy na mapie
Kościół w Bobrownikach
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. III
Papierowe dzieje Kalet
800 lat Rept
Śląsk - ziemia uczona
Rozwój techniki i przemysłu tarnogórskiego cz.II
Tarnogórska prasa cz.III
Tarn. Góry - miastem turystycznym. Koncepcja z lat 30- tych cz.III
Tarnogórskie pieczęcie i herby
Śląskie kamienie cz. V
 

Graniczne przygody tarnogórzan

Śląski szmugiel

Głównym problemem Straży Granicznej w powiecie tarnogórskim był przemyt, czyli jak wówczas mówiono „szmugiel”. Z wielu względów było to zajęcie dosyć intratne. Proceder ten rozwinął się szczególnie bujnie w okresie „wielkiego kryzysu”, czyli w latach 1929-1933.


Przejście graniczne z okresu międzywojennego

Masowe bezrobocie i spowodowany tym spadek poziomu życia niejako zachęcał duże grupy z rejonu pogranicza do uprawiania tego zajęcia. W powiecie tarnogórskim zjawisko to miało szczególne nasilenie ze względu na to, że spore odcinki granicy stanowiły obszary leśne. Przemytnicy działali indywidualnie lub w dobrze zorganizowanych grupach, bezwzględnie tępiąc konkurencję w swoich rewirach. Grupy te dysponowały siecią informatorów dzięki czemu doskonale znały zwyczaje strażników po obu stronach granicy. Posiadały liczne „meliny”, zwłaszcza w przygranicznych gospodarstwach, gdzie przechowywano towar i dokonywano transakcji z odbiorcami. Aby ukrócić ten proceder, Straż Graniczna zmuszona była także tworzyć własną sieć informacyjną, płacąc niemałe sumy za informacje dotyczące przemytników

Co przemycano? Z Polski do Niemiec płynęła rzeka mięsa, wędlin, spirytusu i innych artykułów spożywczych. Były one w Polsce tańsze niż w Niemczech, a popyt na nie wzrósł zwłaszcza po dojściu Hitlera do władzy (1933r.), kiedy to wprowadzono system kartkowy. Z Niemiec szmuglowano do Polski artykuły przemysłowe: rowery, kamienie do zapalniczek, zapalniczki, części do maszyn, radioodbiorniki.

W okresie późnej jesieni przeprowadzano z Polski do Niemiec stada żywych gęsi. Było to przedsięwzięcie niezwykle trudne i wymagało od organizatorów dużego doświadczenia i pomysłowości. Nieżyjący już rzeźnik z Tarnowskich Gór - Jan Kociok, swego czasu wspominał, że niezwykle poszukiwani i cenni byli specjaliści od „przysposobienia ptaków do przerzutu”. Chodziło o to aby gęsi nie gęgały, bo mogły zwabić strażników, a to wiązało się z ogromną stratą, stada liczyły nawet ok. stu ptaków. Stosowano przeróżne metody, od prymitywnego obklejania gęsich dziobów plastrem, do wkładania źdźbeł słomy w nozdrza, co też podobno zapobiegało gęganiu. Jednak wysokiej klasy specjaliści faszerowali gęsi środkami farmakologicznymi (skład oczywiście był ściśle chronioną tajemnicą zawodową), tak iż nie wydawały żadnego dźwięku.

Przemytem trudniły się także kobiety, tyle tylko, że rzadziej przechodziły przez „zielona granicę” a korzystały z oficjalnych przejść. Sprytna przemytniczka potrafiła poprawić swą figurę nawet o 10 kg słoniny i wędlin.

W przededniu wojny na granicy zrobiło się niebezpiecznie. Coraz częściej dochodziło do incydentów prowokowanych przez bojówki hitlerowskie. 24 VIII 1939r. w Reptach Śląskich, grupa bojówkarzy zabiła na posterunku strażnika granicznego Edmunda Piątkowskiego. Była to niejako zapowiedź zbliżającej się katastrofy i jednocześnie koniec malowniczego epizodu na śląskiej granicy.

Szymon Silczak

 

 

Zamki i pałace

Brynek
Nakło

Herbarz Tarnogórski

Warkocz - Warkotsch
Wrochem
Blacha

Śląskie rzemiosło

Mistrzowie szewcy

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa