Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 5

N U M E R  6   -   2 2   C Z E R W C A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 7

 

Montes na wakacje
600 lat temu
List z Ameryki
Płyta „Nieznanego żołnierza”
Przywilej herbowy
Fundator Herbu
Profesor Henryk Wójcik
Piekarnia Johanna Balli
Chadecja na ziemi tarnogórskiej w latach 1922-1939 cz. IV
Rys historyczny  wodociągów cz. V
Kolej do Opola
Śląski szmugiel
Srebrny sen Rybki
470 lat Tworoga
Po raz pierwszy na mapie
Kościół w Bobrownikach
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. III
Papierowe dzieje Kalet
800 lat Rept
Śląsk - ziemia uczona
Rozwój techniki i przemysłu tarnogórskiego cz.II
Tarnogórska prasa cz.III
Tarn. Góry - miastem turystycznym. Koncepcja z lat 30- tych cz.III
Tarnogórskie pieczęcie i herby
Śląskie kamienie cz. V
 

CZĘŚĆ V

Rys historyczny budowy
i rozbudowy miejskich urządzeń wodociągowych

Wykonane w roku 1836 na szybie Kochlera urządzenie pompowe wraz z kotłami okazało się coraz mniej ekonomiczne, gdyż przy wielkiej ilości zużytego węgla osiągnięto małą wydajność.

W roku 1872 postanowiono zakupić nowe urządzenia pompowe. W tym celu rozbudowano budynek nadszybia, dobudowując od strony północnej pomieszczenie na nowe urządzenie napędowe, zaś od strony południowej wykonano dobudówkę dla dwóch kotłów parowych.

Skasowano dwa stare kotły ustawiając dwa nowe walesakowe z huty Donnersmarcka. Każdy z nich posiadał 19,6 m kw. powierzchni ogrzewalnej i odpowiadał pracy na ciśnienie 4,5 atmosfery.

Pompa parowa systemu Rittingera zakupiona została w firmie Hoppa w Berlinie i kosztowała 6 000 marek. Leżąca maszyna napędowa posiadała jeden cylinder parowy i dwa koła zamachowe. Średnica tłoka wynosiła 340 mm a suw tłoka 0,31 m. Siła napędowa z maszyny na pompę przenoszona była przy pomocy sprzęgła krzyżowego. Wydajność nowej pompy wynosiła 0,40 m3/m.

Zmodernizowane ujęcia wody pozwoliły na włączenie wysoko położonych punktów odbiorczych do sieci i bezpośredni odbiór wody. Na rachunek wnioskodawców podłączone zostały do sieci wodociągowej budynki mieszkalne, prywatne i instytucje. Wygodna forma dostawy wody poprzez zdroje publiczne oraz podłączenia domowe spowodowała iż z studni publicznych nie korzystano. Zostały one zaniedbane i z czasem stały się niezdatne do użytku. Podnoszona z podziemi woda była jakościowo bardzo dobra, smaczna i świeża. Jednak na skutek magazynowania w zbiornikach obok ujęcia ulegała pogorszeniu. Zbiorniki były otwarte. Woda mieszała się z wodami opadowymi, zaś przy działaniu słońca kwitły na murowanych ścianach basenów glony i podnosiła się temperatura wody. Często oczyszczano ściany basenów, jednak nie dawało to pożądanych rezultatów, woda dostarczana do miasta była złej jakości. Powołani w roku 1879 rzeczoznawcy w opracowanym dla magistratu raporcie jednoznacznie stwierdzili, iż należy zbiorniki nakryć. Ze względu na brak pieniędzy sprawę odłożono.

Dopiero w roku 1887 przykryto zbiorniki wodne stropem betonowym - płytą 50 mm między dźwigarami. Powierzchnia obydwu zbiorników do nakrycia wynosiła 320 m2.

Stworzone w ten sposób zbiorniki systemu „Moniera” zabezpieczały magazynowaną wodę od wpływów słońca, deszczu i kurzu. Na płytę dla utrzymania temperatury wody, jako warstwę izolacyjną nasypano ziemię czarną grubości 1 m obsiewając ją trawą. Koszty pokrycia zbiorników wyniosły 4 000 zł. Jakość wody uległa radykalnej poprawie, co potwierdzili mieszkańcy w swych pismach do władz miejskich.

Materiały ze zbiorów PWiK sp. z o.o.
Materiał promocyjny

 

 

Zamki i pałace

Brynek
Nakło

Herbarz Tarnogórski

Warkocz - Warkotsch
Wrochem
Blacha

Śląskie rzemiosło

Mistrzowie szewcy

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa