Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Wyd. Spec.

N U M E R  5   -   1 2   K W I E T N I A   2 0 0 1 r.

 Montes Nr 6

 

Witamy i Zapraszamy...
700 lat temu
Stanisław Poniatowski
Biały kruk
Za Odrą i Nysą
Dr Tadeusz Zgierski- Strumiłło („Dąb”)
Biskup tarnogórzanom
Rozwój techniki i przemysłu tarnogórskiego
Piast i Hohenzollern - założyciele miasta Gwarków
Śląska Wielkanoc
Człowiek
Chadecja na ziemi tarnogórskiej w latach 1922-1939 cz. III
Z dziejów hutnictwa nad Małą Panwią cz. II
Rys historyczny  wodociągów cz.IV
Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Kamila
Kajzer Wiluś
Tajemnica zaginionej krypty
Skarby szkolnego muzeum
Papierowa historia Czarnej Huty
Tarnogórska prasa cz.II
Sztandar dla 7 Pułku
Poczet śląskich wojewodów
Tarn. Góry - miastem turystycznym. Koncepcja z lat 30- tych cz.II
Śląskie kamienie cz. IV
 

O Nich zapomnieć nie można

Dr Tadeusz Zgierski-
Strumiłło („Dąb”)

Przed dziewięciu laty, gdy wydany został przedruk „Księgi Pamiątkowej Górnego Śląska” Józefa Piernikarczyka, zamieszczono w posłowiu do aneksu obietnicę, której - niestety - nie udało się spełnić, mianowicie poświęcenia osobnej publikacji tym, którzy uczyli i wychowywali młode pokolenia w okresie międzywojennym. Tym, którzy swoje zaszczytne powołanie spełniali z pełnym poczuciem odpowiedzialności, z najwyższym oddaniem, ofiarnością, nie szczędząc sił, nie licząc przepracowanych godzin...
Dziś, o jednym z tych wielu.

Zasadniczą rolę w powiększaniu kadry nauczycielskiej odegrało Seminarium Nauczycielskie w Tarnowskich Górach, przekształcone w 1937r. w Liceum Pedagogiczne. Dla zreorganizowania zakładu skierowany został przez władze oświatowe dr Tadeusz Strumiłło. Mało kto już go pamięta, a przecież o nim zapomnieć nie można...
Tarnowskie Góry miały szczęście do wielu wspaniałych postaci - i do takich właśnie zaliczyć należy pierwszego dyrektora Liceum Pedagogicznego. Bardzo bogaty jest jego życiorys i szkoda, że w artykule nie da się o wszystkim opowiedzieć.

Urodził się 30 kwietnia 1884r. w miejscowości Śmiła na Ukrainie, w polskiej rodzinie ziemiańskiej. Ojciec, inżynier, był budowniczym kolei żelaznej na terenie Ukrainy, a potem plenipotentem wielkich posiadłości Branickich. Tadeusz Strumiłło po ukończeniu gimnazjum w Kijowie podjął studia uniwersyteckie kolejno na czterech fakultetach we Lwowie, Krakowie, Wiedniu, Rzymie i Londynie. Władał biegle kilkoma językami.

Nie wystarczają mu jednak same studia. Jego wielki patriotyzm, umiłowanie młodzieży i pracy społecznej kierowały go tam, gdzie w owych czasach (początek XX wieku) tworzyło się coś ważnego. Najpierw we Lwowie włączył się w 1906r. w działalność Związku Wychowania Narodowego i Odrodzenia Moralnego „Eleusis”, założonego przez prof. Wincentego Lutosławskiego w Krakowie w 1903r.

Stowarzyszenie to szybko rozszerzało swoją działalność we wszystkich trzech zaborach, a nawet wśród Polaków w Londynie i w Stanach Zjednoczonych. Garnęła się do niego młodzież studiująca, ale też i młodzi robotnicy, głównie ze Śląska, którzy pragnęli zdobyć uświadomienie narodowe, wśród nich byli także tarnogórzanie. Odegrało ono dużą rolę wychowawczą, gdyż z niego wywodziła się część młodzieży, która wywalczyła, a potem odbudowała niepodległe państwo polskie. Wspominali o tym później jego dawni członkowie, a wśród nich: Józef Kostrzewski, Stanisław Pigoń, Kornel Makuszyński, Andrzej i Olga Małkowscy, Tadeusz Strumiłło.

Wykorzystując dorobek „Eleusis”, „Sokoła” i „Zarzewia” Tadeusz Strumiłło wraz z Andrzejem Małkowskim tworzą we Lwowie w 1910r. pierwsze polskie oddziały skautowe. Po I wojnie światowej był Strumiłło jednym z inicjatorów połączenia wszystkich grup tego ruchu, rozrzuconych we wszystkich zaborach. Jako współtwórca Związku Harcerstwa Polskiego do wybuchu II wojny światowej prowadził ożywioną działalność również w międzynarodowym skautingu.

Po przedwczesnej śmierci Andrzeja Małkowskiego w styczniu 1919r. Strumiłło był głównym reprezentantem polskiego harcerstwa na terenie międzynarodowym, na konferencjach, zjazdach skautowych. W latach 1918-1921 zostaje Naczelnym Inspektorem Harcerstwa w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Szczególnie pracował nad zagadnieniem roli harcerskiej metody wychowawczej w kształtowaniu nauczycieli.

Żeni się w 1922r. Żona - Stefania - była jedną z „Orląt Lwowskich”. Mieli czworo dzieci.

W następnych latach wykłada na KUL-u, po czym przenosi się na Śląsk, najpierw do Seminarium Nauczycielskiego w Mysłowicach, a potem w 1937r. do Tarnowskich Gór. Tu tworzy Liceum Pedagogiczne (męskie). Zaraz do koedukacyjnej „ćwiczeniówki” sprowadza nauczycielkę-harcerkę, aby założyła żeńską drużynę, a sam przypilnował męskiego harcerstwa w klasie licealnej i szkole ćwiczeń. Jak wszędzie, tak i jako dyrektor liceum pedagogicznego wykazał swoje nadzwyczajne zdolności organizacyjne, talent na polu wychowania i kształtowania młodzieży, swój szlachetny charakter, rozległą wiedzę, ofiarność, patriotyzm. Posiadał przy tym niezwykły urok osobisty.

Z wielkim żalem żegnano go, gdy w czerwcu 1938r. przenosił się na uniwersytet w Poznaniu, gdzie pracował do wybuchu wojny.
Okres okupacji spędził wraz z rodziną w swojej posiadłości - w Książniczkach pod Krakowem, do którego dojeżdżał, utrzymując stały kontakt z konspiracją harcerską oraz ucząc na tajnych kompletach.

Po wojnie wraca do Poznania, gdzie jest wykładowcą na kilku uczelniach. Do pracy w ZHP nie włączył się już czynnie. Zmarł 7 października 1958r.

Wówczas napisano o nim: „...jedna z najpiękniejszych i świetlanych postaci, której całe życie było służbą narodowi oraz najszczytniejszym ideałom etycznym w oparciu o głęboką wiedzę. (...) Jeśli o niepospolitym człowieku mówi się, że nie umiera cały, to w odniesieniu do Tadeusza Strumiłły jest to prawdą...”

Barbara Babirecka

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa