Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

N U M E R  4   -   2 1   G R U D N I A   2 0 0 0 r.

 Montes Wyd. Spec.

 

Święta końca wieku
Przebywał tu Józef Wybicki
Książęcy nagrobek - odnaleziony
800 lat temu
Kolęda w magistracie
Dr Bronisław Hager
Do czytania i oglądania
Huta Sowicka
Dom Pod Lipami
Saskie wizyty i tarnogórskie rachunki
Alfred Karch - kamilianin niezwykły
Dworzec kolejowy
Robert Kurpiun - zapomniany pisarz
Chadecja na ziemi tarnogórskiej w latach 1922-39 cz. II
Tarnowskie Góry - miastem turystycznym. Koncepcja z lat 30- tych
Mistrzowie chleba i ciastek
Rys historyczny  wodociągów cz.III
Hotel z górniczą przeszłością
Bractwo Św. Barbary
Tarnogórska prasa
Plebiscyt 1921r. w Tarnowskich Górach
Kuźnica nauczycielskich kadr
Wojciech Korfanty
Między Polakami a Niemcami
Repty Norbertanów
Pytanie o przyszłość
Gmina Ożarowice
Śląskie kamienie cz. III
 

 

Kuźnica nauczycielskich kadr

Tarnowskie Góry posiadają bogatą tradycję w zakresie szkolnictwa. To tutaj w 1803 roku założono najstarszą szkołę zawodową na Górnym Śląsku - Szkołę Górniczą, a w 1870 najstarszą szkołę ogólnokształcącą - Gimnazjum Męskie. W Tarnowskich Górach również przez kilkadziesiąt lat istniała jedna z najlepszych szkół kształcących przyszłych nauczycieli - Seminarium Nauczycielskie.


Seminarium Nauczycielskie
- okres międzywojenny

Pewnie niewielu tarnogórzan pamięta, że w budynku dzisiejszego III LO przy ulicy Opolskiej, w latach 1909-1970, mieściło się Seminarium Nauczycielskie, a następnie Liceum Pedagogiczne. Szkoła powstała w 1907 roku i początkowo miała swoją siedzibę przy ulicy Gliwickiej. Dwa lata później została przeniesiona do nowowybudowanego gmachu przy ulicy Opolskiej (wtedy Lublinieckiej). Była to szkoła męska, w której nauka trwała pięć lat. W 1922 roku Seminarium przejęło państwo polskie, nadano mu imię Karola Miarki. Pierwszym polskim dyrektorem szkoły był Jan Reginek.

Placówka cieszyła się bardzo dobrą opinią. Słynęła z wprowadzania nowatorskich metod nauczania i doskonałej bazy dydaktycznej, stąd też często odwiedzali ją nauczyciele z innych województw a nawet wykładowcy z Instytutu Pedagogicznego w Warszawie i Studium Pedagogicznego przy Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jako środowisko kulturalne szkoła była szczególnie prężna. Organizowano koncerty, występy chóru i przedstawienia teatralne.

Seminarium posiadało bardzo dobrą bazę lokalową. W latach 1930-31 budynek szkoły został rozbudowany, co zwiększyło jego powierzchnię o 8 sal lekcyjnych. Szkoła posiadała dzięki temu 18 pracowni specjalistycznych, 2 sale lekcyjne oraz internat.

Seminarium miało również doborową kadrę nauczycieli. To oni swoją osobowością stworzyli charakter tej szkoły. Jej wieloletnim dyrektorem był Józef Syska - działacz narodowy i poseł na Sejm Śląski, który zasłynął jako wykładowca Polskiego Uniwersytetu Ludowego w przyłączonym do Niemiec Bytomiu. W okresie międzywojennym rozpoczął pracę pedagogiczną doskonały wuefista - Władysław Babirecki. Historii i geografii uczył były powstaniec i działacz plebiscytowy - Henryk Wójcikiewicz.

W 1937 roku zlikwidowano w Polsce seminaria nauczycielskie. W Tarnowskich Górach powstało wtedy 3 letnie Liceum Pedagogiczne. Po zajęciu Tarnowskich Gór przez Niemców budynek stał się siedzibą komendy wojskowej a następnie posłużył jako szpital.

Szkołę reaktywowano ponownie w lutym 1945 roku. Było to odtąd 5 letnie Liceum Pedagogiczne, które miało charakter koedukacyjny. Po wojnie pierwszą dyrektorką szkoły była dr Kurek - Gralakowa a następnie funkcję tę sprawował Ludwik Cyran. W okresie powojennym szkoła słynęła z bardzo wysokiego poziomu nauczania. Duża część absolwentów podjęła dzięki temu studia wyższe. Liceum Pedagogiczne ukończyło (łącznie w latach 1922-70) ponad 1000 osób. Nie wszyscy zostali nauczycielami. Wielu zajmowało wysokie stanowiska w administracji, przemyśle a nawet wojsku. Absolwentką Liceum jest chociażby znana dziennikarka Radia Katowice - pani Maria Pańczyk - Poździej. Jednakże ci absolwenci, którzy pozostali w zawodzie zgodnie podkreślali, że szkoła bardzo dobrze przygotowywała do pełnienia roli wychowawcy i nauczyciela.

Wychowankowie bardzo ciepło wspominają profesorów. Z uznaniem opowiadają o lekcjach języka polskiego prowadzonych przez prof. Janinę Miodkową (matkę prof. Jana Miodka) czy Janinę Maśkową. Z podziwem wypowiadają się o pełnej wigoru chemiczce prof. Ludwinie Kopinskiej i doskonałym geografie prof. Józefie Żytyńskim. Sympatię i szacunek zaskarbili sobie również rusycysta prof. Czesław Michalczyk, matematyk prof. Michał Nycz, historyczka Genowefa Lisikowa i wielu innych. Absolwenci pamiętają ich jako wspaniałych wychowawców i ludzi oddanych swojemu zawodowi.

Szkoła posiadała duże osiągnięcia. Przede wszystkim w sporcie, co było zasługą prof. Władysława Babireckiego. Oprócz tego nagrody i wyróżnienia zdobywał chór i zespoły harcerskie: "ITD" oraz "Świetliki" prowadzone przez prof. Irenę Jasiurkowską.

W 1965 roku zapadła decyzja o likwidacji w Polsce Liceów Pedagogicznych. Szkoła istniała jeszcze 5 lat póki nie ukończyli jej ostatni absolwenci.

Joanna Stomska

Turystyka

Ważnym elementem wychowawczym w procesie kształcenia przyszłych nauczycieli było organizowanie wycieczek turystyczno-krajoznawczych.


Młodzież w Wilnie. Ostra Brama.

Od samego początku istnienia szkoły organizatorem i gorącym propagatorem turystyki był nauczyciel historii i geografii, profesor Henryk Wójcik. Dla młodzieży górnośląskiej pochodzącej najczęściej z niezamożnych rodzin, możliwość poznawania odległych zakątków Polski stanowiła wielką atrakcję ale też spełniała ważną rolę w kształceniu postaw patriotycznych.

Kilkudniowe wycieczki organizowano zatem pod kątem zwiedzania pamiątek historycznych Gniezna, Poznania, Biskupina, Krakowa, Wieliczki, Wilna czy Lwowa ale także w rejony atrakcyjne turystycznie jak Tatry, Pieniny czy Góry Świętokrzyskie. Profesor Wójcik był także entuzjastą turystyki rowerowej i pieszej. Dzięki tym formom młodzież mogła poznawać uroki regionu. W okresie wakacyjnym organizował obozy wędrowne. Pasja ta towarzyszyła mu przez cały okres jego działalności pedagogicznej tj. od 1922 roku aż do śmierci w 1961 roku.

SzS

Sport

Wysoki poziom kształcenia w tarnogórskim Seminarium Nauczycielskim szedł w parze z dbałością o prawidłowy rozwój fizyczny młodzieży.


Dbałość o sprawność fizyczną, była zawsze
bardzo ważnym elementem kształcenia

W 1925 roku nauczycielem wychowania fizycznego w szkole został prof. Władysław Babirecki.

W krótkim czasie uczynił on szkołę jedną z najbardziej usportowionych placówek oświatowych województwa śląskiego. Reprezentacja szkoły regularnie plasowała się w ścisłej czołówce turniejów międzyszkolnych.

Szczególną pozycję zajmowała szkoła w turniejach gier zespołowych (koszykówka i piłka ręczna) oraz dyscyplinach lekkoatletycznych.

Po wojnie prof. Babirecki z powodzeniem kontynuował swoją działalność jako trener i propagator sportu.

Reprezentacja szkoły (zarówno męska jak i żeńska) kilkakrotnie zdobywały mistrzostwo Polski w grach zespołowych na spartakiadach Szkolnych Kół Sportowych.

SzS

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa