Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

N U M E R  3   -   9   W R Z E Ś N I A   2 0 0 0 r.

 Montes Nr 4

 

Gwarki, Gwarki
Na biurku hrabiego
Rynek w Tarnowskich Górach
Wspomnienie o ks. Józefie Tischnerze
Prof. Władysław Babirecki - tarnogórska legenda
Maria Pańczyk
Ostatnia wizyta                 polskiego króla
Ela, Władek, Benek...
Pierwszy na Górnym Śląsku
Mistrzowie rzeźnicy i wędliniarze
Idziemy jak Ojce
Pałac w Rybnej
Rys historyczny  wodociągów cz.II
Tarnogórskie Bractwo Strzeleckie
Gmina Krupski Młyn
Gmina Tworóg
Tradycja sięga                     ponad 80 lat
Chemia w mieście
Patron Lasowic
 

Gmina Krupski Młyn

Parafialne dzieje

Długa droga do kościoła

Jak przed wiekami, tak i dziś parafia w Krupskim Młynie jest w granicach dekantu ze stolicą w Toszku. Na szczęście mieszkańcy nie muszą i nie musieli aż tak daleko iść aby się pomodlić.

W czasie gdy król Sobieski ruszał w 1683r. w odsieczą do Wiednia, wzmiankowano po raz pierwszy młyn Krupa na Małej Panwi. Tereny te wówczas należały do parafii w Wielowsi. Była to jedna z najstarszych parafii w dekancie toszeckim. Powstała z początkiem XIII wieku. W dokumentach najdawniejsze wzmianki o niej pochodzą z 1299r.

13 czerwca 1687r. - cztery lata po pierwszej wzmiace o młynie Krupa - została erygowana i wydzielona nowa parafia pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Kotach. W jej granicach znalazły się tereny dzisiejszego Krupskiego Młyna. O powstania nowej parafii zabiegał ówczesny właściciel tych terenów, pan majoratu w Tworogu, hrabia Jan Franciszek de Verdugo. Jego syn, hrabia Jan Leopold, polecił wybudować w Kotach nową barokową świątynię. Poprzednia, drewniana pochodząca z pocz. XVI wieku chyliła się ku upadkowi. Do tej - wybudowanej na przełomie 1714 i 1715r. - świątyni musieli chodzić mieszkańcy osady powstałej wokół młyna Krupa przez następne dwieście lat.

Osada powoli ale konsekwentnie się rozwijała. Pod koniec I wojny światowej msze święte zaczęto odprawiać w adaptowanym na cele kościelne baraku. Do 1939r. służył on zarówno katolikom jak i protestantom. Po II wojnie światowej w 1962r. poczyniono pierwsze starania o budowę nowego kościoła. Czternaście lat później w Krupskim Młynie zamieszkał duszpasterz. On też zaprowadził osobne księgi chrztów, a od 1977r. ślubów i zgonów. Trzy lata później wojewoda katowicki zgodził się na budowę. 13 czerwca 1980r. utworzono w Krupskim Młynie osobną parafię pw. św. Józefa.

12 października 1981r. w obecności biskupa Jana Wieczorka rozpoczęła się uroczyście budowa nowej świątyni. Autorami projektu byli dwaj architekci Jerzy Rak i Jan Skrzypek. Kościół budowano sześć lat.

27 września 1987r. biskup opolski Alfons Nossol dokonał konsekracji kościoła i ołtarza. Mieszkańcy Krupskiego Młyna nareszcie mogli modlić się we własnym kościele parafialnym.

Opr. Andrzej Kucki
Podst.: www.kuria.gliwice.pl

Wiszący most

1 lipca 2000r. król Szwecji Karol XVI Gustaw i królowa Danii Małgorzata II uroczyście otwarli, najdłuższy w Europie, a chyba i na świecie, Most Řresund - 16-kolometrowe połączenie drogowe między szwedzkim Malmö i duńską stolicą Kopenhagą.

Mosty od zarania dziejów służyły do jednego celu - aby dostać się na drugą stronę rzeki, doliny, itp. Zbudowano ich setki, tysiące. Niektóre z nich to perełki sztuki inżynieryjnej. Już starożytni budowniczowie potrafili zadziwić świat. W V wieku pne. król perski Dariusz I dzięki mostowi pontonowemu poprzez cieśninę Bosfor dostał się na kontynent europejski. Pomogło mu to w ataku na Grecję, ale zwycięstwa nie przyniosło.

Mosty metalowe to już dzieło czasów nowożytnych. Pierwszy - żeliwny - został zbudowany w angielskiej miejscowości Coalbrookdale. Było to w 1779r. Pierwszym wiszącym był most zbudowany w Pensylwanii w 1801r. wg projektu amerykańskiego inżyniera J.Finleya.

W tych wielkich dziełach mają swój udział i Polacy. Rudolf Modrzejewski - syn sławnej i wybitnej polskiej aktorki Heleny - był w 1926r. autorem projektu mostu Beniamina Franklina nad rzeką Delaware w Filadelfii. Był to największy wówczas na świecie most wiszący o rozpiętości głównego przęsła 533m.

Na ziemiach polskich wybudowano najstarsze na kontynencie europejskim mosty żelazne, w 1796r. w Strzegomiu i w 1803r. w Gliwicach. Pierwszy na świecie most stalowy spawany powstał w 1928r. na rzece Słudwi pod Łowiczem.

Przykłady sztuki budowania mostów można zobaczyć i na naszym terenie. W Krupskim Młynie ok. 1930r. most wiszący o rozpiętości 25m. połączył brzegi Małej Panwi. W czasach gdy dopiero poznawano możliwości nowych materiałów i rozwiązań konstrukcyjnych był to doskonały wzór do naśladowania. Dziś po ok. 70 latach jest to już zabytek, ale nadal służący mieszkańcom okolic.

ArK

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa