Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 1

N U M E R  2   -   2 1   C Z E R W C A   2 0 0 0 r.

 Montes Nr 3

 

Dziękujemy
Studnia
Józef Piernikarczyk
Chadecja na terenie powiatu tarnogórskiego w latach 1922 - 1939
Szkoła Raciborzanek
Rys historyczny  wodociągów cz.I
Drugie powstanie śląskie na ziemi tarnogórskiej
Gmina Tworóg
Tarnogórscy mieszczanie
O wieżach, pamięci i spełnianiu się marzeń
Wędrówki płyt nagrobnych
Zapiski z dziejów miasta
Piwo Tarnogórskie
Tarnogórskie Orkiestry
Źródło młodości
Banknoty zastępcze Tarnowskich Gór
Ulica Krakowska
Śląskie kamienie cz. II
 

Kroniki lokalne

Koncern Hencklów

Siedzibą spółki był Londyn. W jej nazwie wymieniono Bytom. Dyrekcja znajdowała się w Karłuszowcu, a właściciele mieszkali w Brynku, Nakle i... Wolfsbergu w Austrii.

Po śmierci Hugona I w 1890r. jego synowie: Hugo II, Łazarz IV i Artur nie podzielili odziedziczonego majątku. Zarządzali nim wspólnie. W 1908r. najstarszego z nich Hugona zastąpił jego syn Edgar.

Tuż przed I wojną światową ich wspólny majątek wyglądał imponująco: kopalnie "Gottesegen", "Hugo-Zwang" i "Radzionków"; huty cynku "Hugo", "Liebehoffnung" i "Łazarz", walcownia blachy cynkowej "Antonia", kopalnie rud cynku i żelaza, wapienniki w Nakle Śląskim i Szarleju. Na terenie Austro-Węgier należały do nich kopalnie węgla brunatnego, rud cynku i wapienniki. W Norwegii posiadali udziały w kopalniach rud cynku. Hencklowie byli także sporymi magnatami ziemskimi. Na Górnym Śląsku należało do nich ponad 16 tys. ha ziemi uprawnej i lasów oraz dalsze 19 tys. lasów w Karyntii. Zyski z tej fortuny osiągały rocznie (w latach 1908-1917) sumę ok. 5,6 miliona ówczesnych marek.

 

Właściciele koncernu: Hugo II, Łazarz IV, Artur

I wojna światowa przyniosła podział górnośląskich dóbr Hencklów. W 1921r. aby ograniczyć powstałe z tego powodu kłopoty, ich majątki zostały przekształcone w spółkę prawa angielskiego "The Henckel von Donnersmarck-Beuthen Estates Limited". Jej siedzibą był Londyn - centrum światowej finansjery (także dzisiaj).

Reklama koncernu w Informatorze o woj. Śląskim z 1929r.


Zarząd dla dóbr pozostałych w Niemczech znajdował się w Bytomiu. Dla strony polskiej w Karłuszowcu - dzielnicy Tarnowskich Gór. Kapitał zakładowy ustalono na sumę 500 tys. funtów szterlingów - ok. 20 milionów ówczesnych złotych. W późniejszych czasach współudziałowcem został np. książę Sapieha. Osobistą własnością Hencklów pozostały niektóre majątki ziemskie.

W okresie międzywojennym ograniczano działalność po stronie polskiej, np. sprzedając część zakładów. Rozwijano natomiast i to intensywnie niemiecką część fabryk. Na polach górniczych kopalni "Radzionków" wybudowano nową kopalnię - nazwaną później "Bytom".

Posiadłości poza Górnym Śląskiem zostały sprzedane, albo przekształcone w osobne przedsiębiorstwa. Stało się tak np. w Karyntii. W pierwszej połowie lat 30. Hencklowie ponosili straty. Odnotowali zysk w 1938r. po stronie niemieckiej. Tak już pozostało do wybuchu wojny. W 1939r. bilans wykazywał kapitał zakładowy w wysokości 10 milionów marek, 16,6 milionów rezerwy i 205 tys. zysku.

Po 1945r. Hencklowie utracili śląskie zakłady. Pozostały im natomiast te poza Śląskiem np. w Karyntii (dziś Austria).
Po śmierci Hugona I, pomimo wspólnej własności odziedziczonego majątku, katoliccy Hencklowie (była jeszcze - i jest nadal - linia protestancka ze Świerklańca) faktycznie podzielili się na trzy linie. Najstarsza - potomkowie Hugona II - zamieszkiwała w pałacach w Siemianowicach, Brynku i Krowiarkach (koło Raciborza). Młodsza - od Łazarza IV - miała swe rezydencje w Nakle i Ramułtowicach (między Wrocławiem i Środą Śląską). Najmłodsza - wywodziła się od Artura - osiadła w Austrii, a jej głównym domem był zamek Wolfsberg. Z wszystkich wymienionych pałaców i rezydencji jedynie ten ostatni, austriacki nadal pozostał ich własnością.

AKP

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa