Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

N U M E R  2   -   2 1   C Z E R W C A   2 0 0 0 r.

 Montes Nr 3

 

Dziękujemy
Studnia
Józef Piernikarczyk
Chadecja na terenie powiatu tarnogórskiego w latach 1922 - 1939
Szkoła Raciborzanek
Rys historyczny  wodociągów cz.I
Drugie powstanie śląskie na ziemi tarnogórskiej
Gmina Tworóg
Tarnogórscy mieszczanie
O wieżach, pamięci i spełnianiu się marzeń
Wędrówki płyt nagrobnych
Zapiski z dziejów miasta
Piwo Tarnogórskie
Tarnogórskie Orkiestry
Źródło młodości
Banknoty zastępcze Tarnowskich Gór
Ulica Krakowska
Śląskie kamienie cz. II
 

Co pisała prasa tarnogórska 80 lat temu

Ulica Krakowska

W kierunku wschodnim od rynku Wolnego Miasta Górniczego -Tarnowskie Góry biegnie ulica Krakowska. Nazwa jej sięga głęboko w zamierzchły czas, gdy była częścią traktu handlowego wiodącego od południa Europy poprzez Kraków, Mysłowice, Toszek, Opole, aż hen do Bałtyku. Wiele zresztą śląskich miast jak. np. Mysłowice, Bytom, Opole miały ulicę Krakowską.


Ulica Krakowska ok. 1910r. Tarnowskie Góry na starych
mapach i pocztówkach.
Jarosław Krawczyk, Bytom 1994r.

W czasach gdy na Górach Tarnowskich kwitło górnictwo rud, Trakt Krakowski był bardzo ruchliwy, a budynki przy nim należały do najzamożniejszych mieszczan. Nic w tym dziwnego, gdyż drogą tą podążały transporty towarów i krzyżowały się wzajemnie te wędrujące z południa z tymi z północy. Również dobra z Tarnogórskiego Grodu, głównie kruszec ołowiu, srebra, miedzi, galmanu i jego przetwory były wprost na trakcie wymieniane na towar potrzebny do życia miasta i jego przemysłu. Tak samo jak i dzisiaj na Krakowskiej kłębił się największy w mieście tłum podążających na rynek, lub z powrotem. Droga ta szczególnie latem stanowiła ulubioną trasę przemarszu pochodów, procesji, capstrzyków, podczas różnych uroczystości profanum lub fanum (publicznych lub kościelnych), których celem był zwykle Rynek Główny. Jedną z największych uroczystości jakich przez lata świadkiem była ta ulica był "Jubel z okazji 100-lecia Friedrichsgrube" (Kopalni Fryderyk), co miało miejsce w lipcu 1884 roku. Wówczas to zjechali się gwarkowie ze wszystkich okręgów górniczych kraju, mianowicie; Zagłębia Ruhry, Saary, Lothringii z ich zdobnymi proporcami i przeciągali w niekończącym się pochodzie wzdłuż wiwatujących tłumów.

Świętowano również od 1780 roku uroczyście i bogato "Schuzenfest" (Święto Strzeleckie) i "Pfingstwoche" (Tydzień Zielonoświątkowy). Niezapomniane, a jakże, przez lata dla mieszkańców były organizowane od 1913 roku parady Garnizonu Tarnogórskiego, których punktem kulminacyjnym była musztra pokazowa na Rynku Głównym. Podobnie silne wrażenia wywierały różnego rodzaju przedstawienia teatralne w wybudowanym przez Pana G. Glufke na Krakowskiej hotelu, którego szyld nosił dumny napis "Goldene Krone" (Złota Korona). W nim urządzano również akademie, zgromadzenia z okazji świąt miejskich, organizacyjnych i stowarzyszeniowych. Z biegiem czasu Krakowska stała się główną ulicą handlową miasta. Kupcy prześcigali się jeden przed drugim otwierając coraz lepsze sklepy z przyciągającymi wzrok "szaufenstrami" (oknami wystawowymi), wiadomo, najlepiej stał ten co i właścicielem kamienicy i znajdującego się w niej sklepu był. Do tych największych należał wybudowany około 1890 roku na parceli pomiędzy Krakowską a Wilhelmstrasse (była A. Czerwonej, dzisiejsza Piłsudskiego) sklep z materiałami tekstylnymi Pana S. Noher. Imponujący był też przeniesiony po pożarze z ul. Pocztowej do hotelu G. Gulfke, sklep papierniczo-książkowy Pana A. Kothe. A. Kothe niedługo potem przekazał ten dobrze prosperujący interes Panu H. Rotter z Głogówka a sam, jako księgarz i wydawca rozwijał jeszcze większy "geszeft" we Wrocławiu. W 1906 roku obok apteki äskulap (Eskulap) inny księgarz Pan A. Adok otworzył księgarnię. W tym domu wcześniej była poczta, zanim przeniesiono ją do nowego budynku na Wilhelmstrasse.

Również sklepy u wylotu Krakowskiej na rynek, były znane, a ich właścicielami byli prominentni kupcy, jak np. Kaufhaus Pana H. Mitschkowski czy apteka "Zum weisen Engel" (Pod białym Aniołem), której początkowym prywatnym posiadaczem był aptekarz niejaki Cochler, no i oczywiście nad tą apteką mieszcząca się w latach 1838-57 słynna Górnośląska Szkoła Górnicza założona przez znamienitego R.A. von Carnalla.
Co do w/w apteki, to interesujące jest, że istnieje ona podobno od 1786 roku i była pierwotnie własnością magistratu, a rzeczony Cochler, który zresztą był długoletnim tarnogórskim burmistrzem prowadził ją od 1792 roku, ba nawet wybudował obok fabryczkę czekolady i wody gazowanej. Z rąk Cochlerów w 1875 roku aptekę przejął Ludwig Buhla z Woltersdorfu,ale nie cieszył się nią długo bo wkrótce zginął w wypadku. Chociaż następnym, trzecim prowadzącym aptekę jest Pan Theodor Behrisch (już ponad 20lat) nazwa apteka Cochlera funkcjonuje nadal.

Na koniec warto zaznaczyć, że w listopadzie 1913 roku naszą poczciwą Krakowską zaszczycił przejeżdżając w korowodzie swej świty, a u boku naszego miłościwego Księcia Guido Henckel von Donnersmarck sam Cesarz Wilhelm II. Było to kiedy po zakończeniu polowania na terenach łowieckich Świerklańca i przed wyjazdem specjalnymi pociągiem z tarnogórskiego dworca zechciał zobaczyć Zamek-Repty i rzucić okiem na znane mu ze słyszenia miasto.

Z wykorzystaniem tekstów prasowych
p. Klose opracował: Walenty Mosch

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa