Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

N U M E R  2   -   2 1   C Z E R W C A   2 0 0 0 r.

 Montes Nr 3

 

Dziękujemy
Studnia
Józef Piernikarczyk
Chadecja na terenie powiatu tarnogórskiego w latach 1922 - 1939
Szkoła Raciborzanek
Rys historyczny  wodociągów cz.I
Drugie powstanie śląskie na ziemi tarnogórskiej
Gmina Tworóg
Tarnogórscy mieszczanie
O wieżach, pamięci i spełnianiu się marzeń
Wędrówki płyt nagrobnych
Zapiski z dziejów miasta
Piwo Tarnogórskie
Tarnogórskie Orkiestry
Źródło młodości
Banknoty zastępcze Tarnowskich Gór
Ulica Krakowska
Śląskie kamienie cz. II
 

 

Tarnogórscy mieszczanie

Na początku dziejów miasta najbogatszymi byli gwarkowie.
W średniowieczu wszyscy górnicy mogli być gwarkami. Na początku XVI w. gwarkowie stawali się przedsiębiorcami, którzy nie pracowali pod ziemią. Ich zadaniem było tylko inwestowanie w powstające kopalnie.

Gwarkami stawali się książęta, ich urzędnicy, duchowni i szlachta, krakowscy i wrocławscy kupcy. Niekiedy zdarzali się i tarnogórscy mieszczanie, czy nawet chłopi. Gwarkiem tarnogórskim był m.in. kanclerz Królestwa Polskiego Krzysztof Szydłowiecki (w czasach Zygmunta Starego).

Gwarkowie zasiadający we władzach miasta tworzyli miejscowy patrycjat, wyróżniający się od pozostałych mieszczan posiadaniem własnego domu. Utrzymywali się najczęściej z zysków z kopalń i hut, w których pracowali najmowani górnicy. Ci ostatni wraz z drobnymi gwarkami, rzemieślnikami i kramarzami tworzyli drugą grupę. Mieszkali w skromniejszych domach i żyli przede wszystkim z pracy własnych rąk.

W Tarnowskich Górach przebywali również duchowni, urzędnicy pana miasta (księcia Jana Dobrego, Hohenzollernów i potem Henckel von Donnersmarcków) oraz szlachta. Najczęściej nie przyjmowali oni obywatelstwa miejskiego, nie przestrzegali rozporządzeń władz i nie płacili podatków.

Byli też tzw. ludzie luźni. Nie posiadali własnych domów i mieszkali w wynajętych mieszkaniach. Żyli z dorywczych prac. Pewien procent stanowili także włóczędzy i żebracy.

Gdy w XVII wieku miasto z ośrodka górniczego stawało się handlowym -zmieniła się także struktura społeczna. Do najlepiej usytowanych należeli rzemieślnicy, skupieni w cechach. To oni byli najbogatszymi z mieszkańców i zasiadali we władzach miasta, np. mistrz szewski Jan Jurkowitz był radnym, a mistrz sukienników Jan Sculteti był najpierw kontrolerem, a później kasjerem w kasie miejskiej, itp. Zmalała liczebnie grupa ludzi związanych z górnictwem, które straciło na znaczeniu.

W wielu miastach Górnego Śląska znacznie zmniejszała się wówczas grupa najbogatszych mieszczan, a zwiększała natomiast tych najbiedniejszych, m.in. żebraków oraz włóczęgów. Nie wykluczone, że podobnie było także i w Tarnowskich Górach.

W połowie XVIII w. miasto wraz ze sporą częścią Śląska dostało się pod władzę pruskiego króla Fryderyka II Wielkiego. Inny władca, inne czasy.

Dawid Toruński

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa