Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

N U M E R  1   -   2 1   K W I E T N I A   2 0 0 0 r.

 Montes Nr 2

 

Zapraszamy
Kościół Jubileuszowy
Rok Katyński
Jan Nowak
Jak to z wodociągami bywało
Uwag kilka do herbu "naszego"...
Początki Górnego Śląska
Na skrzyżowaniu
europejskich szlaków
Tarnogórskie jarmarki
Tarnowskie Góry
w oczach podróżnych
Wieloma językami mówili
Sedlaczkowe wino
Napoleoński epizod
O tym jak w Tarnowskich Górach pieniądze fałszowano
Porcelanowe obrazki
Zachwyt w sercu Europy
Semper fidelis
I Powstanie Śląskie
w Powiecie Tarnogórskim
Pamiątki powstańcze
w zbiorach Muzeum
w Tarnowskich Górach
Internetowy Górny Śląsk
Śląskie kamienie cz. I
Pierwsze stulecia
tarnogórskich chrześcijan

 

 

 

Wieloma językami mówili

Tarnowskie Góry od zarania stanowiły wielonarodowy konglomerat. Mowa o tym już w słynnym Ordunku Górnym: Co nasz [to jest książęcy] bormistrz z[e] swoia radą handlować y sądzić ma. Ponieważ na naszych [to jest książęcych] górach niemieczki, czeski y polski [podkr. DaT] lud gwarcy y robotnicy są, narządzuiemy, aby bormistrz był takowy, co by oboiefną mowę dobrze umiał, do którego bormistrza maią 4 radni panowie niemieczcy, co tez obie mowy umieli, a ieszcze zaś 4 Polacy albo czescy, co by też niemieczki umieli...".

Tarnogórzanie przybywali nie tylko z Niemiec, Czech czy Polski. Na przełomie XVII i XVIII w. jednym ze znakomitszych mieszczan był Bernard Bordolo. Miasto przeżywało poważny kryzys. W kasie miejskiej pojawił się spory deficyt. Kasjerem został wówczas Bernard Bordolo. Parę lat później wybrano go na burmistrza oraz budowniczego miejskiego. Jego rodzina pochodziła z Włoch.

W mieście było dwóch pastorów protestanckich, jeden polski i jeden niemiecki. W obydwu językach prowadzono dokumenty miejskie, księgi rachunków miejskich, księgi wagowe, itp. Podróżujący pod koniec XVIII wieku J.F.Zollner zauważył, że mieszkańcy miasta posługują się przede wszystkim językiem polskim, choć znają także niemiecki. Aż do początku XIX wieku kazania w kościele parafialnym były głoszone po polsku.

Można uznać za pewne, iż patrycjat - bogatsza i ważniejsza część mieszkańców miasta był w większości niemieckojęzyczny. Wśród pozostałych mieszczan częściej posługiwano się językiem polskim.

W XIX wieku Polski nie było na mapie Europy. Byli nadal jednak Polacy. Stulecie to było nie tylko wiekiem pary i rewolucji, ale także obudzonych nacjonalizmów. Polacy bronili się przed zniknięciem z mapy europejskich narodowości. "Żelazny Kanclerz", książę Otto von Bismarck dążył do zjednoczenia Niemiec nie tylko politycznie, ale także narodowościowo. Nacjonalizm niemiecki spotkał się z polskim. Potem była I wojna światowa, trzy powstania śląskie, plebiscyt i podział Górnego Śląska. Po II wojnie światowej na podstawie decyzji "Wielkiej Trójki" - Stalina, Trumana i Churchilla w Poczdamie - wszyscy którzy przyznawali się do narodowości niemieckiej mieli zostać wysiedleni z terenów przyznanych Polsce.
Dziś w Tarnowskich Górach mówi się przede wszystkim po polsku, o tym, że nie zawsze tak bywało można się przekonać np. z archiwalnych dokumentów.

Artur Kozłowski

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa