Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 18

N U M E R  1 9  -   G R U D Z I E Ń   2 0 0 5 r.

 Montes Nr 20

 

Brama Gwarków
John Baildon
Nieco ze statystyki miasta
Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach      cz. VI
Synowie Izraela                  w Tworogu
O tym jak Stwórca       zrobił utopce
Ksiądz Teodor Christoph    - kapłan niezwykły
Ostatni panowie Rybnej
Katastrofa nad Krupskim Młynem
Ostatni lot Liberatora
Jak to niegdyś w święta bywało
Pełną parą
Odnalezione korzenie
Zagłada pałacu w Reptach
Coś optymistycznego
Święto patrona
Muzyczne portrety - Aleksander Glinkowski
 

CZĘŚĆ VI

Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach

Spisane w 1930r. przez sekretarza Bractwa Pawła Kratochwila cz.VI

W dniu 12 lipca 1925 r. urządziło Bractwo wycieczkę do Bizji; w tym roku rozbudowane zostało 175-metrowe stanowisko.
W październiku 1925 roku zmarł długoletni prezes, budowniczy br. Korbsch.
 


Wystrzał z armaty brackiej podczas Gwarków


Na walnem zebraniu dnia 20 maja 1926 r. wybrano nowego prezesa w osobie starszego mistrza cechu ślusarskiego i radcy miejskiego br. Antoniego Benkego, który jeszcze obecnie swój urząd wzorowo sprawuje; br. Benke należy już 48 lat do naszego Bractwa, będąc zatem najstarszym jego członkiem. Na tem samem zebraniu wybrano br. Frieslanda sekretarzem. W roku 1927 dla większego bezpieczeństwa przy strzelaniu ostrem, wybudowano nad nasypem ścianę betonową. Rok 1928 był przełomowym. Po wypracowaniu nowego statutu przez nowo wybranego sekretarza br. Kratochwila, wpisano Bractwo do rejestru sądowego stowarzyszeń. W dniu 21 czerwca 1928 r. nastąpiło przyjęcie Bractwa do Okręgu Śląskiego Kurkowych Bractw Strzeleckich w Katowicach.

W uroczystości poświęcenia nowej strzelnicy w Inowrocławiu dnia 29 i 30 czerwca 1928 r. brało udział 8 braci. Dnia 29 czerwca 1928 r. urządzono koncert z kawą dla żon i dzieci, zyskając ogólne uznanie i zachwyt.

W strzelaniu Okręgu Śląskiego w Katowicach w dn. od 12 do 15 sierpnia 1928r. uczestniczyło 25 strzelców; przy tej okazji zdobył br. M. Kolonko godność drugiego marszałka i tytuł mistrza śląskiego; pozatem Bractwo uzyskało mistrzostwo a z tem srebrny puhar.

W uroczystości poświęcenia naszego nowego sztandaru w dniach od 16 do 19 września 1928 r. brały udział następujące Bractwa: Katowice, Szarlej-Piekary, Hajduki Wielkie, Pszczyna, Mikołów, Król. Huta, Rybnik, Pabianice, Konstantynów i Toruń.

SPIS KRÓLÓW BRACTWA STRZELECKIEGO W TARNOWSKICH GÓRACH OD R. 1780.

1780: radca komisyjny Koolhaas
1781: Krystjan Löscher
1782: Jan Aug. Böhm
1783: Jan Jakób Heppner
1784: Jerzy Markefka
1785: Jerzy Markefka
1786: hrabia Gaschin
1787: Jakób Tormely
1788: Jan Gross
1789: nie strzelano
1790: Jan Kremsk i
1791: E. Magnioni
1792: Józef Klausa
1793: nie strzelano
1794: nie strzelano
1795: J. Hunger
1796: Franciszek Thienel
1797: Franciszek Markefka
1798: Franciszek Markefka
1799: nie strzelano
1800: Gottlieb Böhm
1801: Jan Neblich
1802: Barth. Willard
1803: J. Friese
1804: siodlarz Milde
1805: hrabia Henckel von Donnersmarck
1806: czapnik Hampel
1807: nie strzelano
1808: nie strzelano
1809: J. Friese
1810: Andrzej Walitzek
1811: kupiec Sobczyk
1812: J. Kremski
1813: nie strzelano
1814: nie strzelano
1815: oberżysta Wagner
1816: Hieronimus Freund
1817: mistrz pocztowy Karol Seidel
1818: stolarz Zołondek
1819: Franciszek Markefka
1820: Stanisław Markefka
1821: rzeźnik Murgott
1822: Karol Heer
1823: górniczy Segieth
1824: Fryderyk Willardt
1825: rzeźnik Murgott
1826: Jan Thomalla
1827: Jan Thomalla
1828: powroźnik Schwiliński
1829: nadsztygar Koehler
1830: Jan Thomalla, król jubileuszowy
1831: Feliks Wypisczyk
1832: Andrzej Wypisczyk
1833: Gustaw Böhm
1834: registrator Edler
1835: v. Carnall
1836: Kleemann
1837: Antoni Walitzek
1838: Kantor Baumann
1839: kupiec J.J. Sobczyk
1840: Antoni Klausa
1841: krawiec Jan Jusczyk
1842: Jan Thomalla
1843: Antoni Sosna
1844: Jan Józef Thomalla
1845: nadsztygar Ehr
1846: Jan Thomalla
1847: oberżysta Wagner
1848: Jan Józef Thomalla
1849: kupiec Cichoń
1850: Magistrat Tarnowskie Góry
1851: Antoni Mildner
1852: Karol Heer
1853: dyrektor Klausa
1854: Ehr młodszy
1855 : rewizor Rhenisch
1856: król pruski
1857: hr. Guido Henckel v. Donnersmarck
1858: Józef Stolarczyk
1859: nadsztygar Ehr
1860: szychtmistrz Geisler
1861: nadsztygar Weigert
1862 : tokarz Kolonko
1863: hr. Guido Henckel v. Donnersmarck
1864: Magistrat Tarnowskie Góry
1865 : radca komisyjny Klausa
1866: kowal Biedron
1867: miernik Dahms
1868: oberżysta Glufke
1869: sanitarjusz Heinze
1870: oberżysta Aug. Rother
1871: oberżysta Glufke
1872: radca miejski Jul. Böhm
1873: tokarz Kolonko młodszy
1874: registrator Herden
1875: tokarz Kolonko starszy
1876: radca miejski Jul. Böhm
1877: rzeźnik Ign. Fleischer
1878: kowal Moschny
1879: fryzjer Gross
1880: mistrz kowalski Biedron młodszy (król jubil.)
1881: radca miejski J. Lukaschik
1882: Albert Beyer
1883: tokarz Kolonko starszy
1884: zegarmistrz Oton Kirchner
1885: mistrz blacharski Karol Karasch
1886: mistrz ciesielski Hugon Strecker
1887: mistrz kowalski Karol Biedron
1888: mistrz siodlarski Józef Kuschel
1889: asystent pocztowy Antoni Kołodziejczyk
1890: Mateusz Foitzik
1891: fryzjer Franciszek Gross
1892: mistrz rzeźnicki Jan Ruda
1893: asystent pocztowy Antoni Kołodziejczyk
1894: mistrz ciesielski Hugon Strecker
1895: zegarmistrz Maksymiljan Kolonko
1896: Mateusz Foitzik
1897: kupiec Ferd. Rosenthal
1898: oberżysta Emil Nowak
1899: burmistrz Kotitschke
1900: Józef Kuschel
1902: konditor E. Tautz
1903: zegarmistrz Maksymiljan Kolonko
1904: sekretarz pocztowy Edward Kolonko
1905: mistrz zduński Franciszek Wrobel
1906: kupiec A. Löwenheim
1907: mistrz malarski Wilhelm Sornik
1908: hotelista Oskar Rothkegel
1909: inspektor lecznicy brackiej F. Kachel
1910: kupiec Herman Mitschkowski
1911: hurtownik piwa Jakób Hirschmann
1912: hurtownik piwa Jakób Hirschmann
1913: mistrz ślusarski Franciszek Foitzik
1914: kierownik parowozu Wilhelm Palenga
1915: do 1919 nie strzelano
1920: mistrz piekarski Wiktor Sornik
1921: do 1923 nie strzelano
1924: kupiec Leon Panofsky
1925: hotelista Maksymiljan Jany
1926: starszy mistrz rzeźnicki Paweł Wilk
1927: mistrz szklarski Paweł Kirchner
1928: kupiec Zygmunt Reich
1929: mistrz ślusarski Franciszek Foitzik
1930: Guidotto książę von Donnersmarck (król jubil.) wystrzelony przez mistrza ślusarskiego Alwina Suchetzkiego

Uroczystość rozpoczęła się w dniu 16 września 1928 r. poświęceniem sztandaru w kościele parafialnym, a zakończyła się w dniu 19 września wręczeniem nagród zwycięzcom i tańcem. Dochód powiększył Kasę Bractwa. o około 3000 zł.

Dnia 26 stycznia 1929 r. urządziło Bractwo po przerwie wielu lat znowu bal strzelecki.

W roku 1929 w dniach od 9 do 12 maja urządziło Bractwo strzelanie przyjacielskie z bractwami: Katowice i Szarlej - Piekary, które się nadzwyczaj udało; wyznaczono 12 nagród i to: 6 złotych sygnetów z wyrytym herbem Bractwa i 6 nagród w formie po pół tuzina łyżek srebrnych. Na uroczystości koronacji był obecny m.in. i hrabia Kraft Henckel von Donnersmarck.

Po wielu latach po raz pierwszy znowu uczestniczyło Bractwo w procesji Bożego Ciała.

Bractwo Strzeleckie w Poznaniu obchodziło w czasie od 23 czerwca do 6 lipca 1929 r. 675-letni jubileusz swego istnienia, w którym 16 strzelców naszego Bractwa uczestniczyło. Br. Kolonko uzyskał tam mistrzostwo Rzeczypospolitej Polskiej, a br. Foitzik przy tarczy z wolnej ręki Prezesa Zjednoczenia Dr. Głowackiego pierwszą nagrodę.

Dnia 25 sierpnia 1929 r. urządziło Bractwo wycieczkę do Reptów Starych, gdzie hr. Kraft Henckel von Donnersmarck uprzejmie stawił do dyspozycji swój park, ugoszczając przybyłych ciastkami i piwem.

W dniach od 8 do 15 września 1929 r. uczestniczyło 11 strzelców w strzelaniu związkowem w Mikołowie. Tu zdobył br. M. Kolonko godność króla Okręgu Śląskiego, br. Herbert Sornik godność pierwszego rycerza, brat Oton Kirchner tytuł mistrza okręgowego; mistrzami zostali także obwołani br. Kolonko, Sornik i Sperling;
Bractwo zdobyło oprócz tego mistrzostwo, strzelając 1328 pierścieni.

W dniach od 6 do 9 lipca 1930 r. uczestniczyło 12 strzelców w uroczystości poświęcenia sztandaru i nowej strzelnicy w Rybniku.
W tym samym tygodniu wyjechali br. M. Kolonko, Filip Thomalla, Sperling, Lischik, Jany, Sznajder i Kluczniak do Ostrowa, celem wzięcia udziału w uroczystości 200-letniego jubileuszu. Tutaj zdobył br. Kolonko godność drugiego marszałka, a drudzy cenne nagrody.

Bractwo posiada obecnie własny dom strzelecki z parkiem i strzelnicą. Nieruchomość nieobciążona hipotecznie ma wartość około 100.000 zł. Bractwo posiada jeszcze m. in. oznak króla w formie emblemu i dwie srebrne gwiazdy marszałkowskie; oznak króla, który nabyto w roku 1821 w zamian za srebrne emblemy, powierza się każdorazowemu królowi na czas trwania jego godności, upoważniając go do noszenia emblemu w uroczystościach Bractwa; również obaj marszałkowie otrzymują gwiazdy marszałkowskie na rok. Oprócz tych oznaków posiada Bractwo 5 srebrnych puharów i dwie tarcze herbowe z srebrnemi godłami, które przy pogrzebie zmarłego brata wkłada się na trumnę.

Obecnie liczy Bractwo jednego członka honorowego 149 członków.

W tym roku Bractwo urządza uroczysty obchód 150-letniego jubileuszu w dniach od 10 do 17 sierpnia. Z uroczystością połączono strzelanie Okręgu Śląskiego. Na uroczystość jubileuszową zaproszono wszystkie Bractwa Strzeleckie, należące do Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich Rzeczypospolitej Polskiej, których wita jak najserdeczniej nasze 150-letnie Bractwo jak i 400-letni gród: „Wolne Miasto Górnicze” Tarnowskie Góry.

Dokończenie w następnym numerze

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa