Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 17

N U M E R  1 8  -   W R Z E S I E Ń   2 0 0 5 r.

 Montes Nr 19

 

66 lat temu
Feliks Calonder
Dawniejsze                         pieniądze i miary
Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach      cz. V
Zbrosławickie początki
Pałac myśliwski                  w Zielonej
Niezwykła granica
Tarnogórzanin kawalerem Zakonu Bożogrobców
W kręgu tarnogórskich podań i legend
Zagłada pałacu w Reptach
Letni sen
Dzieje szkoły w Potępie
Szukanie ojczyzny
Górnośląskie Dni Dziedzictwa 2005
 

CZĘŚĆ V

Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach

Spisane w 1930r. przez sekretarza Bractwa Pawła Kratochwila cz.V

Walne zebranie z dnia 22 kwietnia 1906 r. uchwaliło budowę nowego domu strzeleckiego. Uchwała ta została później zniesiona.
 


Jak co roku w pochodzie gwarkowskim udział weźmie
tarnogórskie Bractwo


W strzelaniu okręgu w Ziegenhals brało udział 30 braci. Brat Franciszek Foitzik zdobył godność pierwszego rycerza i otrzymał złoty medal i regulator w wartości 80 - mk. Na tarczy wolnoręcznej natomiast stał się pierwszym zwycięzcą brat M. Kolonko.

W strzelaniu prowincjonalnem w dniach od 15 do 18 lipca w Lignicy brali udział bracia: Rosenthal, Foitzik, M. Kolonko, Seidel, Wróbel, Bodländer, Thomalla i Münzer. Godność królewską zdobył przy temże strzelaniu brat Rosenthal na 54 pierścieni i otrzymał złoty medal i srebrny sztuciec w wartości 200 - mk. W strzelaniu Zjednoczenia w dniach od 15 do 20 lipca 1907 r. w Monachji brali udział bracia: M. Kolonko i Foitzik, którzy mistrzami obwołani zostali.

Dnia 11 stycznia 1907 r. zmarł, mając lat 85, długoletni i. zasłużony członek, Senator Lukaschik. Zmarły był od roku 1885 prezesem i został mianowany później prezesem honorowym Bractwa.

W rocznem sprawozdaniu podniósł starszy Bractwa Strecker zasługi Senatora Lukaschika nader uroczyście, a w szczególności, że Senator Lukaschik w testamencie swoim przekazał Bractwu kwotę 500 - mk. z tem postanowieniem, że rok rocznie urządzone ma być strzelanie a na legat zużyte mają być odsetki kapitału.
W Zabrzu podczas konkursowego strzelania Okręgu Śląskiego zdobyło Bractwo Tarnowskie Góry przez braci: M. Kolonki, Foitzika, Seidla, E. Nowaka i Rosenthala drugie miejsce.

W roku 1907 uzyskał godność króla mistrz malarski Wilhelm Sornik.

Sprawozdanie roczne wspomina, że fundusz reprezentacyjny ,,króla” podwyższono z 75 mk. na 100 mk. celem godniejszego uprezentowania. W tym samym czasie zaprowadzono strzelanie z wolnej ręki karabinem wojskowym.

Dnia 24 sierpnia 1907 r. uchwalono - ze względów historycznych - nabycie pucharu srebrnego „Na pamiątkę pokoju w Tylży dnia 9 lipca 1907 r.” z dedykacją na odwrotnej stronie: „Strzelcy w Tarn. Górach” od pana Weddiga w Gdańsku - Langfuhr za 100 - mk.

W uroczystościach związkowych w Koźlu wzięło udział 30 braci strzelców; br. Foitzik został pierwszym rycerzem przy tarczy związkowej, br. Lischka przy tarczy jubileuszowej. W strzelaniu zapaśniczem Górnośląskiego Związku Strzeleckiego we wrześniu 1907 roku w Koźlu, w którem uczestniczyli bracia: M. Kolonko, Foitzik, E. Nowak, Dominik i Rothkegel, z uzyskaniem 1198 pierścieni zostało nasze Bractwo pierwszem, zdobywając po raz trzeci dyplom. Z okazji strzelania ,,króla” w roku 1908 otrzymał „król” po raz pierwszy medal złoty, obaj marszałkowie srebrne emailowane gwiazdki krzyżowe.

Dnia 6 września 1908 r. obchodził nasz protektor, ks. Henckel von Donnersmarck na Świerklańcu, 60 - lecie objęcia swych posiadłości; Bractwo w komplecie 120 strzelców, po oddaniu honorów, wręczyło Wysokiemu Protektorowi hołdujący adres; wdzięczny jubilat przekazał za to 3000 - mk. na fundusz budowy nowej strzelnicy.

Brat Leon Panofsky darował Bractwu pośmiertne swego ojca w kwocie 100 - mk. z tem, że roczne odsetki z ewentl. naruszeniem kapitału wypłaca się jako zapomogę; dalsze zasilenie kasy nastąpiło przez przekazanie br. Kolonki kwoty 197,50 mk., a to na fundusz zakupu karabinów wojskowych.

W czerwcu 1909 r. odbyło się strzelanie Górnośl. Związku Strzeleckiego w Żorach z udziałem 25 braci.

W strzelaniu związkowem w Hamburgu w lipcu 1909 r. brali udział br. M. Kolonko, Foitzik i J. Kuschel. Br. Foitzik zdobył tam mistrzostwo; przy strzelaniu zapaśniczem zdobyło nasze Bractwo czwarte miejsce.

W dniu 7 grudnia 1909 r. zgłosił nasz obecny Wysoki Protektor z Wiesbaden do Bractwa urodzonego swego syna Guido na członka.

W roku 1910 podwyższono składkę członkowstwa z 5 mk. na 8 mk. rocznie, w tym samym roku sprzedało Bractwo nieruchomość przy ul. Hugona związkowi „Beamten - Wohnungsbau - und Sparverein” za 41.988 marek. Uzyskaną kwotę zużytkowano na spłatę hipoteki w Kasie Miejskiej w wysokości 15.000 - mk. i 1.750 mk. w Hucie Królewskiej i Laury, przez co stosunki kasowe poważnie się polepszyły.

W strzelaniu związkowem w Nysie br. M. Kolonko i Foitzik zdobyli mistrzostwo w strzelaniu konkurencyjnem.

W strzelaniu związkowem w Raciborzu zdobyło Bractwo jako najlepsze dyplom i nader piękny puchar srebrny.

W roku 1911 złożył dotychczasowy długoletni prezes br. Strecker swój urząd; jego następcą został br. Senator Franek, później, br. mistrz ciesielski Scholz.

Dnia 2 października 1911 r. przyznał Zarząd wdowie Schreiberowej pożyczkę hipoteczną w wysokości 30.000 mk.

Przy strzelaniu związkowem w dniu 16 lipca 1912 r. w Katowicach, przy udziale 30 członków, zdobyło Bractwo w strzelaniu zapaśniczem znowu pierwszeństwo, uzyskując 1246 pierścieni.

W roku 1913 sprzedało Bractwo Magistratowi parcelę około 900 m2 pod nową ulicę Kościuszki; w tym samym roku obchodził nasz obecny protektor 25-ciolecie członkostwa Bractwa.

Krótko przed wybuchem wojny światowej prowadził Zarząd Bractwa układy w celu sprzedaży strzelnicy, które później z powodu rozpoczęcia się wojny zostały kilkakrotnie przerwane; sprzedaż jednakowoż nie przyszła do skutku, co okazało się szczęściem, w innym bowiem razie Bractwo nie posiadałoby obecnie ani pieniędzy, ani realności.

W wojnie światowej brali udział następujący bracia: Bukal, Czerwonka, Dlugosch, Doelling, Dominik, Fleischer H., Gasetzki, Gilge, Heiser, hrabia Kraft Henckel v. Donnersmarck, Hirschmann, Hoppe, Jany, Jüttner, Kaletta, Klose, Lowitzki, Maiser, Michatz Fr., Mitschkowski, Orgler, Panofsky, Piglo, Rothkegel Oskar, Rothkegel Benno, Rotter, Rutkowski, Seidel, Sornik, Szczotka, Sturtzebecher, Walentek, Wels, Wilk, Wrobel.

W roku 1914 ufundował kupiec Józef Kuschel zapis w kwocie 500 - mk. na cele strzelania karabinami wojskowemi.

Dnia 19 grudnia 1916 r. zmarł w 86 roku życia ogólnie poważany protektor, ś. p. Guido ks. Henckel von Donnersmarck na Świerklańcu. Śmierć jego była ciężkim ciosem dla Bractwa, cieszącego się za jego życia najżywszem zainteresowaniem i bardzo częstą pomocą finansową. W nekrologu Bractwo wyraziło swą głęboką cześć i miłość drogiemu i niezapomnianemu protektorowi. Na prośbę do następcy, Guidotta ks. von Donnersrnarck o objęcie protektoratu, Bractwo otrzymało przychylną odpowiedź wraz z przekazaniem zapisu 10.000 mk.

W roku 1918 przekazał nowy protektor kasie kwotę 10.000 mk. w pożyczce wojennej, której odsetki stanowią składkę roczną.

Sprawozdanie rocznego Walnego Zebrania w dniu 4 maja 1919 r. wskazuje majątek Bractwa w wysokości 79.625,84 mk.

W roku 1920 wybrany został prezesem br. Korbsch. W roku tym zarządziły władze okupacyjne rozbrojenie Bractwa.

Uchwałą z dnia 7 stycznia 1921 r. sprzedano pożyczkę wojenną w kwocie 10.000 mk. tut. Bankowi Stowarzyszeń, a z uzyskanej kwoty pokryto zaległe rachunki; pozatem prezes podał do wiadomości, że władze okupacyjne zajętą broń strzelecką z powrotem wydały.

Dnia 17 sierpnia 1921 r. uchwalił Zarząd wynajęcie hali strzeleckiej Anglikom jako kasyno oficerskie.

Na walnem zebraniu w dniu 29 października 1922 r. w miejsce długoletniego kasjera br. Edwarda Kolonki, wybrano jednogłośnie br. Otona Kirchnera, br. Kolonce podziękowano za wzorowe prowadzenie kasy w nader trudnych warunkach; dalej uchwalono podwyższenie składki rocznej na 200 mk. a wstępne na 3000 mk. W tym czasie nastąpiło wynajęcie strzelnicy obecnemu gospodarzowi br. Antoniemu Krussowi.

W dniu 26 marca 1923 r. uchwalono uporządkowanie stumetrowego stanowiska. Na walnem zebraniu dnia 15 kwietnia 1923 r. ustalono wstępne na 10.000 mk. a składki na 3000 mk.

W roku 1923 odbyło się strzelanie jubileuszowe; dochód wynosił 9.288,000 - mk., wydatki natomiast 2.672,535 - mk.

Na walnem zebraniu w dniu 17 lutego 1924 r. ustalono składki miesięczne na 1 frank złoty, a wstępne na 30 franków złotych.

Od 14 do 21 września 1924 r. brało Bractwo udział w strzelaniu z okazji poświęcenia sztandaru Bractwa Strzeleckiego w Mikołowie.
W dniu 14 sierpnia 1924 r. uczestniczyli strzelcy w strzelaniu oficerskiem 11 p. p. na strzelnicy wojskowej w Czarnej Hucie. W tym roku też zainstalowano światło elektryczne w hali strzelniczej; br. Dominik pokrył koszta dwuch tablic rozdzielczych.

W zebraniu delegatów Bractw Kurkowych w Krakowie uczestniczyło 10-ciu braci.

Ciąg dalszy w następnym numerze

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa