Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 16

N U M E R  17 - CZERWIEC-LIPIEC  2 0 0 5 r.

 Montes Nr 18

 

Wysadzenie pomnika
Karol XII Wittelsbach
Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach      cz. IV
Książka - sponiewierany przyjaciel
Szansa dla Świerklańca
Rosenthalowie z Brynka
Książęca przygoda
„...JAKBY NAM KTOŚ WYMIERZYŁ SILNY POLICZEK...”
„JESTEM OD PANA JANKA”
Dzieje szkoły w Potępie
Dzieje tarnogórskich protestantów cz.III
Wesele w Landshut
Muzyczne portrety               - Józef Szwed
Rozmyślania o Górnym Śląsku
 

CZĘŚĆ IV

Dzieje Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach

spisane w 1930r. przez sekretarza Bractwa Pawła Kratochwila
 


Tarcza herbowa na Domu Strzeleckim - ul. Kościuszki.
Stan obecny

W roku 1857 brał udział w strzelaniu hrabia Guido Henckel v. Donnersmarck i zdobył przy tem pierwszem uczestnictwie najlepszym strzałem godność króla. Przy tej okazji ze względu na dobre stosunki swych przodków do miasta Tarnowskich Gór i Bractwa Strzeleckiego, objął hrabia protektorat nad Bractwem i zapewnił mu poważną składkę w kwocie 100 tal. rocznie.

Hrabia wprowadził krewnych swych, szambelana hrabiego Leona Henckel v. Donnersmarcka w Weimar i synów wymienionego, t.j. hr. Leona i Wiktora Henckel v. Donnersmarcków na członków Bractwa.


W roku 1858 uległy statuty zmianie. Statuty te zawierają 15 paragrafów, z których pierwszy brzmi:

Bractwo Strzeleckie tworzy korporację z obywateli miasta Tarnowskich Gór i okolicy, nieskazitelnego imienia, którzy gromadzą się do pojedynczych ćwiczeń w strzelaniu małym karabinem i pielęgnowania życia towarzyskiego.

W dalszym ciągu przepisuje statut, że kontakt z Magistratem utrzymywać należy za pośrednictwem asesora przez Magistrat mianować się mającego. Zarząd składa się z 4 starszych i 8 ławników. Majątek Bractwa ma być przez jednego rendanta administrowany i przez dwuch kuratorów kontrolowany.

Nowy statut został dnia 26 czerwca 1858 r. przez Rząd zatwierdzony. W roku 1859 przyznano Bractwu prawa korporacyjne.

W roku 1877 podarował Bractwu protektor, hr. Guido Henckel v. Donnersmarck, swoją podobiznę w artystycznem wykonaniu.

W roku 1879 odbył się w Bractwie jubileusz 25-letni protektora hr. Guido Henckel v. Donnersmarcka. Z okazji tej podarowało Bractwo swemu protektorowi i dobrodziejowi album z fotografją jubilata i członków Bractwa. Album ten wręczyła jubilatowi deputacja Bractwa.

W roku 1880 obchodziło Bractwo 100-letni jubileusz istnienia. Zaproszenie z dnia 1 maja 1880 r. miało nastepującą treść:

Szanowni Bracia!

W ,,Zielone Świątki” r.b. obchodzi tutejsze Bractwo Strzeleckie 100-letni -jubileusz według załączonego programu. Mamy zaszczyt zaprosić członków zastąpionego przez Was Bractwa na uroczystość tę, przyczem pozwalamy sobie zaznaczyć, że:

a) tarcz z 6 pierścieniami oddalona jest 175 metrów od stanowiska,

b) za stawkę 9 strzałów wpłaca się 2.- mk.,

c) podział nagród nastąpi według najlepszego strzału, że każdy 6 i 5 pierścień otrzymuje nagrodę pieniężną i że najlepsze strzały pozatem będą premjowane.

Prosimy Szan. Braci o doniesienie nam najpóźniej do dnia 12 maja br., czy chcą brać udział w wspólnym obiedzie w czwartek dnia 20 maja br. o godz. 3-ciej popołudniu, za który płaci się 3.- mk. Zarząd:

Aug. Bannerth, J. Lukaschik, Jul. Böhm, Kolonko.
Program uroczystości

100-letniego jubileuszu Bractwa Strzeleckiego w Tarnowskich Górach na Zielone Świątki 1880.

W poniedziałek dnia 17 maja br. godz. 2-ga popołudniu:
wymarsz Braci Strzelców od ratusza do strzelnicy po wszeregowaniu się króla zeszłorocznego. O godz. 3-ciej rozpoczęcie strzelania.

W wtorek dnia 18 maja br. :

dalszy ciąg strzelania od godz. 6-tej rano.

W środę, dnia 19 maja br. o godz. 12-tej:

zakończenie strzelania o godność króla, proklamacja króla jubileuszowego i uroczystość koronacji na sali domu strzeleckiego.
Popołudniu o godz. 3-ciej dalszy ciąg strzelania zielonoświątecznego.

W czwartek dnia 20 maja br.:

Dalszy ciąg strzelania zielonoświątecznego od godz. 6-tej rano do godz. 2-giej popołudniu. Następnie proklamacja i dekoracja marszałków oraz odprowadzenie króla do domu. O godz. 3-ciej uczta, o godz. 8-mej wieczorem bal.

W razie pogody odbędzie się w poniedziałek i w środę w ogrodzie koncert.

Zarząd Bractwa:

Bannerth, Lukaschik, Böhm, Kolonko.

Godność króla jubileuszowego zdobył Brat Kiedroń młodszy, mistrz kowalski.

Zaproszone pozamiejscowe Bractwa nie brały w uroczystości udziału, uniewinniając się tem, że urządzają u siebie strzelanie zielonoświateczne.

Z okazji uroczystości jubileuszowej napisał p. E. Winkler z Tarnowskich Gór kronikę Bractwa Strzeleckiego.

Bractwo na pamiątkę uroczystości jubileuszowej sprawiło duży obraz z wszystkimi ówczesnymi członkami, który to obraz obecnie wisi na sali domu strzeleckiego. Z członków ówczesnych żyje tylko jeszcze jeden i to p. Lux, mistrz krawiecki w Bytomiu.

W roku 1880 sporządzono nowy statut.

W roku 1883 zabezpieczyło Bractwo tor pociskowy starej strzelnicy od strony drogi do Czarnej Huty płotem ochronnym.

W tym samym roku przybudowano kilka pokoi do mieszkania dzierżawcy i postawiono chlewy dla bydła i drzewa.

W dniu 7 października 1885 r. uchwalony został dodatek do statutu Bractwu odnośnie do kasy pośmiertnej, który dnia 8 grudnia przez Nadprezydenta zatwierdzony został a temsamem kasa pośmiertna weszła w życie.

Dnia 22 kwietnia 1891 r. uchwaliło Walne Zebranie Bractwa umundurowanie członków.

W roku 1893 r. uchwalone zostało, aby do pogrzebu Braci Strzelców stawiło Bractwo orkiestrę żałobną.

Dotychczasowe ugoszczenie strzelców w Zielone Świątki doznało w roku 1898 poważną zmianę. Uchwalonem zostało, że kasa Bractwa nie miała się przyczyniać do zapłaty kosztów uczty w Zielone Świątki (dotychczas ucztę płaciła kasa Bractwa). Wstępne dla nowych członków ustalone zostało na 20.- mk. i dla synów Braci strzelców na 10.- mk.

W roku 1903 uchwalona została budowa nowej strzelnicy z 5-ciu stoiskami na 200 metrów, którą wykonano kosztem 20.000 mk. W roku tym zamianowany został dotychczasowy starszy Bractwa, Senator Lukaschik honorowym prezesem Bractwa.

W roku 1904 mogło Bractwo święcić 50-letni jubileusz protektora księcia Donnersmarcka. Mowę jubileuszową wygłosił asesor Bractwa, burmistrz Otte, poczem starszy Bractwa Strecker wręczył jubilatowi przysługujący mu się jako 50-letniemu członkowi Bractwa złoty medal oraz jako protektorowi Bractwa ponadto bronzową tarczę honorową z napisem. Książę Donnersmarck zabrał głos i w podziękowaniu wręczył na rozpoczęcie budowy nowego domu strzeleckiego kwotę 5.000 mk. Od tego czasu datuje wprowadzenie strzelania pokojowego przez Brata M. Kolonki.

Z okazji poświęcenia nowej strzelnicy urządzone zostało w dniach 8, 9 i 10 maja 1904 strzelanie, na które zaproszone zostały Bractwa Okręgu Śląskiego. W strzelaniu brały udział Bractwa: Bytom, Gliwice, Katowice, Królewska Huta, Kluczborek, Mysłowice, Opole, Ruda i Zabrze. Godność króla chrzestnego zdobył mistrz stolarski Bart z Katowic. Po potrąceniu kosztów pozostało w Kasie Bractwa 291,30 mk., za co zakupiono nową lornetkę i maszynę do mierzenia płytek.

Konkursowe strzelanie Bractw Okręgu Śląskiego urządzone zostało w dniu 25 września 1904 r. W temże strzelaniu zastąpione były Bractwa: Tarnowskie Góry, Bytom, Katowice, Królewska Huta, Racibórz, Kluczborek, Zabrze i Opole każde z 5-ciu Braćmi strzelcami. Bractwo Tarnowskie Góry uzyskało przez braci M. Kolonkę, Streckera, E. Nowaka, Joschta i Kachla najlepszy wynik z 1125 pierścieniami i otrzymało puchar honorowy i dyplom. Pozatem uczęszczało Bractwo w strzelaniu Zjednoczenia w Oberglogau.

Rok jubileuszowy 1905 obchodzony był nader uroczyście. Strzelanie jubileuszowe połączone było z strzelaniem zielonoświątecznem. Godność króla jubileuszowego zdobył brat Seidel, godność pierwszego rycerza brat Scholz, drugiego rycerza brat Kachel.

Od dnia 9 do 11 lipca 1905 r. odbyło się strzelanie Okręgu Śląskiego. Zastąpione były Bractwa: Bytom, Koźle, Gliwice, Wielkie Strzelce, Katowice, Królewska Huta, Chrapkowice, Kluczborek, Leśnica, Głubczyce, Mysłowice, Prudnik, Mikołów, Głogówek, Opole, Pyskowice, Pszczyna, Racibórz, Rybnik, Żory, Ujest, Zabrze, Ziegenhals i Tarnowskie Góry. Niestety uroczystość ta przyniosła kasie Bractwa stratę, gdyż koszta nie mogły być dochodami pokryte, a kasa Bractwa dopłacić musiała kwotę 724.- mk. W strzelaniu konkursowem Okręgu Śląskiego, odbytem w Gliwicach, uzyskało Bractwo Tarnowskie Góry przez braci: Bodlandera, Foitzika, Pisczyka, Rosenthala i Seidla znowu najlepszy wynik.

W roku 1905 zbudowana została kolonada o długości 30 i szerokości 4 i 1/2 metra kosztem 2.700 mk.

W sprawozdaniu rocznem nadmieniono, że w roku tym poraz pierwszy nosił król oznak królewski na nowo-zakupionym łańcuchu srebrnym.

W roku 1906 nabyło Bractwo od Huty Królewska i Laura nieruchomość za kwotę 3.500 mk.

Ciąg dalszy w następnym numerze

 

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa