Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 13

N U M E R  1 4  -   1 0   W R Z E Ś N I A   2 0 0 4 r.

 Montes Nr 15

 

 

Okładka: mapa generalna górnośląskiego, rosyjskiego i morawsko-ostrawskiego okręgu przemysłowego z 1911r.

 

 W NUMERZE:

75 lat temu
Jeszcze żyją ludzie, którzy mogą wspominać 1929 r. Najważniejsze wydarzenie miało miejsce w Nowym Jorku – krach na giełdzie. I choć mało kto wówczas słyszał o tym co tam się wydarzyło, konsekwencje mieli odczuć mieszkańcy całego globu. Także ci mieszkający w Tarnowskich Górach.

„Gaude Mater Polonia”
W listach i telefonach do redakcji zwrócono nam uwagę na niejasne przedstawienie kwestii autorstwa hymnu „Gaude Mater Polonia”. Czytelnicy zauważyli, że w tekstach ostatniego, kwietniowego numeru „Montesa ...” raz wymieniono Wincentego z Kielczy, w innym miejscu, jako twórcę sławnej pieśni podano Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego.

Tarnogórskie życiorysy
Juliusz Kapuściok (1886-1968)
Był jedną z najbardziej popularnych, lubianych postaci przedwojennych Tarnowskich Gór. Michał Dragan, autor karykatur tarnogórzan lat trzydziestych, uwiecznił go uśmiechniętego, rozdającego kufle piwa…

Hrabianka Henckel, teściową Goethego
Wielki poeta i pisarz niemiecki Johann Wolfgang Goethe przybył do Tarnowskich Gór 4 września 1790 r. Celem było zobaczenie słynnej maszyny ogniowej (dziś zwanej parową). Nie mógł przypuszczać, że los zwiąże jego rodzinę z rodem tarnogórskich panów Henckel von Donnersmarcków.

Pielgrzymka do Częstochowy
Już w pierwszych latach istnienia naszej parafji (1630 r.) odbywały się pielgrzymki do Częstochowy, które jednak przez rząd pruski po zajęciu Śląska w r. 1764 zostały zakazane.

Polskie fortyfikacje obronne
Punkt oporu w Dobieszowicach
Historia śląskich fortyfikacji sięga początku lat 30-tych XX wieku. Rozpoczęło ją wytyczenie i przygotowanie pozycji do obrony obszaru przemysłowego.

Wspomnienie o 11. Pułku Piechoty
Koniec roku lub jego początek skłaniają do refleksji. Snujemy plany, przypominamy sobie tych co tworzyli i odeszli, wspominamy ich czyny, to co nam pozostawili i nie koniecznie w wymiarze materialnym. Do takich ludzi, należą przede wszystkim żołnierze. Oddali potomnym największy skarb, własną krew, często życie. Tarnowskie Góry od lat słynęły wielkim garnizonem. Dlatego o jego polskich żołnierzach II Rzeczypospolitej chcę wspomnieć.

Z kart tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Początki tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego (Schützengilde) sięgają końca osiemnastego stulecia. Już na przełomie XVIII i XIX w. organizacja rozpoczęła tworzenie kompleksu strzeleckiego, który przez ponad 100 lat służył mieszkańcom Tarnowskich Gór i okolic, jako miejsce rekreacji, spotkań towarzyskich i kulturalnych.

Śląsk w europejskiej wspólnocie cz.III
Szczyty artyzmu osiągnęła na Śląsku grafika użytkowa. Do dziś można podziwiać piękne przykłady kartografii i litografii. W Kowarach istniała cała grupa litografów, tworzących widoki Śląska. Najwybitniejszy z nich – Ernest Knippel zainteresował się pejzażem przemysłowym.

Laryszów
Około kilometra na zachód od Tarnowskich Gór znajduje się miejscowość, której dzieje były i nadal są ściśle związane z historią sąsiednich Miedar. Laryszów, bo o nim mowa nazwę swą zawdzięcza swemu założycielowi: staroście Laryszowi.
 

Koronowane przygody nakielskich Donnersmarcków
Wuj wielkiego księcia
Od końca XVII w. najważniejszym tytułem jaki przysługiwał Henckel von Donnersmarckom był Wolny Pan Stanowy. Ranga ta powodowała, że choć nie z nazwy to stali się równi książętom. Tytuł księcia dostał dopiero na pocz. XX w., najbardziej znany i chyba najbogatszy w dziejach rodu (a także chyba i Śląska) Guido z Świerklańca. Rangę rodu podkreślają nie tylko zdobyte tytuły, ale także związki i pokrewieństwa z europejskimi dynastiami. Wiosną 1958 r. hrabia Karol Józef stał się członkiem luksemburskiej rodziny panującej.

Historia Parafii św Jana Chrzciciela i św Kamila cz.II
6 lipca 1904 roku na posiedzeniu „Komitetu do Zakładania Domu dla Alkoholików”, podjęto ostateczną decyzję o otworzeniu lecznicy w Miechowicach. Otwarcie prowizorycznego domu nastąpiło 1 sierpnia 1904 roku. Pierwszym Dyrektorem ośrodka został O. Bernard Kaschny, który na początku przyjął do zakładu 17 pacjentów.

Rys historyczny wodociągów cz.XIII
Do1991 r tarnogórskie wodociągi jako Zakład nr 9 podlegały pod Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Katowicach. Decyzją Wojewody katowickiego 4 lipca 1991r. o podziale WPWiK, powołano Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Tarnowskich Górach, oraz 18 innych RPWiK na terenie całej aglomeracji śląskiej.

Rozmyślania o Górnym Śląsku
Korzystając z gościnnych łamów „Montesa” mogłem kilka razy, co parę miesięcy, podzielić się z czytelnikami moimi przemyśleniami na tematy dotyczące naszego regionu. Zdarzało się, że z obfitości wydarzeń równie doniosłych, trudno było wybrać to najważniejsze. Dziś nie mam takiego problemu. Od kilku miesięcy sprawą najistotniejszą, mogącą zasadniczo zmienić bieg górnośląskich wydarzeń, optymistycznie rokując na przyszłość – jest powstanie Jedności Górnośląskiej.
 

Zaczęło się w Tarnowskich Górach
Woda zawsze była przeciwko tarnogórskim gwarkom. Woda zalewająca podziemne wyrobiska ograniczała możliwości eksploatacyjne niższych złóż. Początkowo wydobywano ją w drewnianych kubłach lub bulgach, czyli skórzanych workach. Z czasem udoskonalano techniki odwadniania, budowano kołowroty i dreptaki napędzane siłą mięśni, konstruowano przemyślne i bardziej wydajne odwadniarki kieratowe poruszane siłą koni.

Niezwykły etnolog z Boruszowic
Ksiądz Stefan Łysik nie należy do najbardziej znanych postaci regionu. Tymczasem ten skromny Ślązak pozostawił po sobie pamięć nie tylko wybitnego etnologa i autora mnóstwa publikacji ale również szlachetnego, odpornego na naciski z zewnątrz człowieka.

Na księgarskiej półce
Tarnowskie Góry na dawnej pocztówce
Czy Ślązacy są narodem?

Z dziejów Rept Śląskich
Szkoła w Reptach
Krótka historia straży

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] [ Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa