Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 11

N U M E R  1 2   -   5   W R Z E Ś N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 13

 

Adam de Tarnowice
Brama Gliwicka i szpital
150 lat temu
Paryskie ślady Donnersmarcków
Przydrożne krzyże i kapliczki
Ratuszowe herby
Organy braci Biernackich
Tarnogórski magnes
Święcisław de Tarnowice
Wizyta Habsburgów
Dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Repty Nowe
Jakub Gruzełko
Rys historyczny  wodociągów cz.XI
Śląsk w europejskiej wspólnocie
Szkolni inspektorzy
Gwarki. Jak to się zaczęło?
Dawnej huty czar
Ogród jordanowski w Tarnowskich Górach
August de Boscamp-Lasopolski
Synagoga
Rozmyślania o Górnym Śląsku
Kościół w Boruszowicach
 

 

Kościół w Boruszowicach

Nie znamy dokładnie początków osady Boruszowice. Źródła historyczne wspominają o niej nieco później. W dokumentach parafii starotarnowickiej określana jest jako wieś leżąca „w sąsiedztwie boru”. Zrazu tworzyło ją parę chałup „pod lasem”. Według Jerzego Bugajskiego miejscowość ta wymieniona jest w 1736 roku jako „Boruschowitz”. Boruszowice znajdują się na północny zachód od Tarnowskich Gór, pomiędzy Rybną - Strzybnicą a Tworogiem. Potocznie zamiast Boruszowice używa się nazwy Boruszowiec.

Ludność zajmowała się najpierw uprawą roli oraz wypalaniem drewna na węgiel drzewny potrzebny do pobliskich wytapialni rud metali. Później boruszowiczanie pracowali w dworskich majątkach a także w hucie srebra w Strzybnicy. W 1828 roku wieś ta liczyła ok. 70 mieszkańców, zaś w 100 lat później (1931) było ich już 777.

Dalszy rozwój tej osady wiąże się z powstaniem w 1893 roku fabryki materiałów wybuchowych w której zatrudnienie znalazło około 500 ludzi. W pobliżu tej fabryki zbudowano domy dla robotników. Tak powstało nowe osiedle nazwane również Boruszowicami. Fabryka ta istniała do 1924 roku. Od tego czasu jej zabudowania po odpowiedniej modernizacji i adaptacji stały się miejscem do dziś istniejącej fabryki papieru „Lignoza”. Ona także stała się powodem dalszego rozwoju Boruszowic, tym więcej, że zyskała sobie rozgłos dzięki produkcji papieru o wysokiej jakości.

Nowy okres w dziejach Boruszowic zaczął się w dniu 26 czerwca 1922 roku kiedy to gmina weszła w skład II Rzeczypospolitej, zaś sąsiedni Hanusek pozostał pod rządami niemieckimi. W ten sposób Boruszowice stały się miejscowością graniczną z urzędem celnym. Po II wojnie światowej nowe władze zlikwidowały przedwojenne gminy na rzecz gmin zbiorowych. Tak więc już 28 sierpnia 1945 roku Boruszowice, Mikołuszka i Pniowiec stanowiły jedną gminę. W listopadzie 1954 roku gminę przekształcono w gromadę. W 1974 roku na krótki czas Boruszowiec stał się jedną z dzielnic Tarnowskich Gór, zaś od 1978 roku należy do gminy Tworóg.

Herbem Boruszowic jest serce, którego jedna połowa jest jaśniejsza, druga ciemniejsza. Oddany w kolorach może mieć serce czerwono - niebieskie na żółtym tle. Herb ten znajdował się również na pieczęci o średnicy 30 mm z napisem: Zarząd Gminy Boruszowice (pow. Tarnogórski).

Od strony religijno - kościelnej Boruszowice należały najpierw do rozległej wówczas parafii pw. Narodzenia NMP w Żyglinie. Myśl o posiadaniu własnego kościoła a przynajmniej kaplicy narodziła się głównie w związku z powstaniem wspomnianej fabryki prochu strzelniczego. Odtąd przybywało ludzi. Rosły potrzeby socjalne. Kierownictwo tej fabryki postarało się o wybudowanie specjalnego domu w którym dla pracowników miały odbywać się imprezy kulturalne, zabawy i festyny.

Na prośbę mieszkańców Boruszowic z których niemal wszyscy byli katolikami oraz za wstawiennictwem ówczesnego proboszcza z Rybnej - Strzybnicy, ks. Roberta STOŚKA do którego parafii od 1887 roku Boruszowice należały - kuria metropolitalna we Wrocławiu za zgodą władz fabryki - erygowała w tymże gmachu kaplicę. Był wtedy rok 1919. Poświęcono ją ku czci Matki Boskiej Bolesnej.

Wierni rychło zakupili podstawowy sprzęt kościelny niezbędny do sprawowania nabożeństw. Po zlikwidowaniu fabryki prochów nowy zakład pracy czyli fabryka papieru - również objął patronat nad boruszowicką kaplicą.

Do 1939 roku sprawowali w niej nabożeństwa dla boruszowickich wiernych księża z Rybnej, jak również ojcowie kamilianie z Tarnowskich Gór oraz tarnogórscy księża katecheci.

W 1925 roku Boruszowice weszły w skład nowoutworzonej diecezji katowickiej, by w 67 lat później znaleźć się na terenie diecezji gliwickiej.

Radosnym momentem dla boruszowiczan były pierwsze prymicje odprawione w 1932 roku w tut. kaplicy przez pochodzącego z Boruszowic o. Pawła KURKA, franciszkanina. W 1936 roku przy ołtarzu stanął drugi syn tej osady - ks. Stefan ŁYSIK, werbista, znany historyk ziemi tarnogórskiej.

Rósł więc klimat sprzyjający wybudowaniu własnego kościoła i plebanii. Przychylny tej sprawie był także ówczesny starosta tamogórski, który na ten cel chciał wyasygnować 60 tysięcy złotych. Doszło jednak do pewnych nieporozumień i zamierzenia te spełzły na niczym. Pieniądze przeznaczono na budowę nowej szkoły w Boruszowicach. Pierwsza szkoła powstała tutaj w 1904 roku. Wcześniej dzieci boruszowickie uczęszczały do szkoły w Piasecznej. Od 1922 do 1939 roku przewodził jej Franciszek MATYSEK.

W latach 1939 - 1961 kaplicą boruszowicką zawiadywali już wyłącznie księża z Rybnej - Strzybnicy. Staraniem tutejszych wiernych i ks. proboszcza Teodora GAŁĄZKI sfundowano wiele nowych paramentów liturgicznych przygotowując coraz wyraźniej Boruszowice do stania się samodzielną jednostką duszpasterską.
Od l stycznia 1962 roku Kuria Diecezjalna w Katowicach przysłała do Boruszowic ks. Edwarda KRUSZA z poleceniem utworzenia osobnej parafii. Wioska liczyła wtedy 838 mieszkańców. Odtąd Mszę św. sprawowano tu codziennie. W tym samym czasie założono też własne księgi kościelne - metrykalne. Już w czerwcu 1962 roku odbyły się pierwsze misje. Jednym z ich owoców było ustanowienie róż różańcowych do których swój akces zadeklarowało 81 rodzin! Aż 216 osób wybrało się na rekolekcje zamknięte do Kokoszyc i Panewnik!

Atmosferę tak pięknie rozwijającej się młodej parafii zamąciła na małą chwilę śmierć jej pierwszego duspasterza, ks. Edwarda Krusza, która nastąpiła 25 czerwca 1969 roku. Na jego miejsce władze duchowne przysłały ks. Bernarda SIGMUNDA. Kontynuował on zamiary swego poprzednika. Za jego staraniem, między innymi, parafia, która „oficjalnie” została ustanowiona 23 kwietnia 1978 roku nabyła na własność dom służący za plebanię. Od 26 sierpnia 1989 roku proboszczem boruszowickim został ks. Klaudiusz WISZKOWSKI, który czynił wszystko, by parafia mogła się nadal należycie rozwijać. Obecnie od stycznia 2000r. proboszczem jest ks. Konrad Lempa

Ks. dr Herbert Jeziorski

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa