Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 11

N U M E R  1 2   -   5   W R Z E Ś N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 13

 

Adam de Tarnowice
Brama Gliwicka i szpital
150 lat temu
Paryskie ślady Donnersmarcków
Przydrożne krzyże i kapliczki
Ratuszowe herby
Organy braci Biernackich
Tarnogórski magnes
Święcisław de Tarnowice
Wizyta Habsburgów
Dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Repty Nowe
Jakub Gruzełko
Rys historyczny  wodociągów cz.XI
Śląsk w europejskiej wspólnocie
Szkolni inspektorzy
Gwarki. Jak to się zaczęło?
Dawnej huty czar
Ogród jordanowski w Tarnowskich Górach
August de Boscamp-Lasopolski
Synagoga
Rozmyślania o Górnym Śląsku
Kościół w Boruszowicach
 

CZĘŚĆ XI

Rys historyczny budowy
i rozbudowy miejskich urządzeń wodociągowych

Ponieważ w rejonie wyżej położonym w okolicy ulic; Gruzełki, 22-go Lipca (dziś Wyszyńskiego), Pomorskiej i Opatowickiej zaczęły występować braki wody w okresach wzmożonego poboru, Przedsiębiorstwo Wodociągowe uruchomiło w roku 1973 nieczynną studnię głębinową w Opatowicach i ułożono nowy przewód tłoczny f100 z tworzywa sztucznego- polietylenu i połączono go z istniejącym przewodem w ul. Gruzełki.


Pierwsza maszyna zakupiona w PWiK rejon I

Brak energii elektrycznej uzupełniono ustawieniem agregatu prądotwórczego stanowiącego źródło energii elektrycznej do napędu pompy głębinowej G-80-VIII.

Ujęcie to uruchamiano jedynie w okresie występującego kryzysu wodnego. Za miastem w kierunku Strzybnicy wybudowano w latach 1972-1973 nowy zakład produkcyjny „Fazos”, dla którego równocześnie odwiercono nowe ujęcie wody o wydajności 100 m3/godz. Głębokość odwiertu wynosiła 170m zaś zarurowanie 11 3/4”. Ponieważ w pierwszej fazie produkcji nie wykorzystano całej wydajności studni, nadwyżki wody skierowano do miasta nowo ułożonym rurociągiem f 200 od zakładu Fazos wzdłuż ulicy Towarowej do ul. M. Curie Skłodowskiej. Przewód ten stanowił zarazem rezerwowe zasilanie zakładu w wypadku awarii pomp ujęcia zakładowego z sieci komunalnej.


Przejęta od Ośrodka Rehabilitacji
oczyszczalnia w Reptach

Dynamiczny rozwój miasta, modernizacja starych budynków i uzupełnienie mieszkań w łazienki powodowały ciągły wzrost zapotrzebowania wody w mieście.

Zgodnie z opracowanym studium zaopatrzenia miasta w wodę w perspektywie do 2000 roku wykonano w latach 1972-1974 nowe połączenie miasta z ujęciem wody na szybie „Staszic”. Nowy przewód f 500 o długości 2353m oraz f 400 o długości 2116m wykonany został przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w Zabrzu i przebiega trasą od ujęcia „Staszic” w kierunku Bobrownik dalej ul. Górniczą aż do torów kolejowych.

Przed torami kolejowymi skręca w lewo wzdłuż torów do ul. Lipowej i w ul. Dzierżyńskiego (dziś Legionów) nowy przewód f 400 włączony jest do istniejącej sieci f 300.

Zrealizowanie tej inwestycji pozwoliło na dostarczenie dobrej wody dla miasta w ilości 7500 m3/dobę i wprowadzenie jej do pierścieniowej sieci rozdzielczej miasta od strony południowej. Takie rozwiązanie zasilania miasta z różnych kierunków i różnych źródeł, pozwoliło zapobiec wymianie, aczkolwiek starej, ale jeszcze w dobrym stanie żeliwnej sieci rozdzielczej w wąskich utwardzonych ulicach śródmieścia.

Drugi etap budowy magistrali łączącej ujęcie szybu „Staszic” z miastem zrealizowany został w 1975 roku i obejmował przedłużenie przewodu f 400 wzdłuż obwodnicy do ul. Bytomskiej, pod szosą bytomską i Aleją Kwiatów został połączony z istniejącą już, a wybudowaną w roku 1964 magistralą f 400 z Bibieli. W ten sposób zabezpieczone zostało rezerwowe zasilanie nowego osiedla w Lasowicach w wypadku awarii zaopatrzenia od strony Bibieli. Na nowo wybudowanej magistrali z ujęcia „Staszic” do miasta wykonano trójnik f 300 w ulicy Górniczej dla przyszłego osiedla mieszkaniowego „Janasa” (Przyjaźń), którego budowa ruszyła w latach 1977-1980 w dzielnicy Stare Tarnowice. Stan zaopatrzenia miasta Tarnowskie Góry w wodę w roku 1976 oceniano jako bardzo dobry. Wszystkie dzielnice miasta posiadały wodę o każdej porze dnia, w przeciwieństwie do wielu miast w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym ,gdzie odczuwany był dotkliwy brak wody ze względu na jej całkowity zanik przez prowadzone kopalnictwo węglowe. Woda dla tych miast tłoczona była z daleko leżących ujęć wody z poza województwa.

Aby niniejsze opracowanie było kompletne należałoby je chociaż pokrótce uzupełnić opisem organizacyjnego prowadzenia gospodarki wodnej w mieście.

Od samego zarania, a więc od uruchomienia wodociągów w 1797 roku, prowadzeniem urządzeń, ich eksploatacją oraz administracją zajmował się Urząd Górniczy. Od dnia 2 grudnia 1810r. administrację i eksploatację wodociągów przejęły władze miejskie tworząc tzw. „Stadtasche Wasserweke”- Wodociągi Miejskie. Ten stan rzeczy przetrwał do 1922 roku. Po wyzwoleniu ziemi śląskiej i przyłączeniu do Polski, nowy magistrat utworzył przedsiębiorstwo komunalne pod nazwą Zakłady Użyteczności Publicznej. Zakłady te przejęły eksploatację i utrzymanie czynnej gazowni koksowniczej i rozprowadzenie gazu, produkcję i rozprowadzenie wody oraz utrzymanie urządzeń energetycznych sieci elektrycznej.

Po II wojnie światowej początkowo organizacja tego zakładu utrzymana została na takich samych zasadach jak do roku 1939. Później jednak, dla ujednolicenia form organizacyjnych Gospodarki Komunalnej w całym kraju, utworzono Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej. Było to przedsiębiorstwo wielozakładowe o szerokim wachlarzu działania obejmujące zakład rozdziału gazu, zakład wodociągów i kanalizacji, zakład zieleni miejskiej, zakład oczyszczania miasta, hotele oraz inne usługi komunalne.

Od 1 stycznia 1967r.działalność została wydzielona z Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i utworzono branżowe Powiatowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji obejmujące zasięgiem teren całego powiatu tarnogórskiego: 22 jednostki osadnicze w tym 7 miast. Siedziba przedsiębiorstwa pozostała w Tarnowskich Górach, gdzie przy istniejącym ujęciu wody przy ulicy Opolskiej wybudowano bazę administracyjną z zapleczem warsztatowo- magazynowym. Dla badania jakości produkowanej na ujęciach dostarczonej do odbiorców wody oraz odprowadzanych ścieków, zorganizowano laboratorium wyposażone w pracownie do analiz fizyko- chemicznych oraz do analiz bakteriologicznych.

Od roku 1976 w ramach reorganizacji połączone zostały wszystkie branżowe przedsiębiorstwa wodociągowe województwa katowickiego w jedno wielkie Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Katowicach. Eksploatacja wodociągów w Tarnowskich Górach podlegała Zakładowi Nr.9 w Tarnowskich Górach.

Obszar administracyjny miasta ulegał ciągłemu zwiększaniu przez przyłączenie okolicznych miejscowości. Zaraz po wojnie w roku 1946 włączono do miasta Lasowice, które stanowiły kiedyś odrębną gminę. Następnie włączono Stare Tarnowice i Sowice.

W roku 1975 gminę Bobrowniki Śląskie i Repty Śląskie, zaś od roku 1976 Strzybnicę i Miasteczko Śląskie. Nowe dołączone dzielnice w pewnej tylko części posiadały wodociągi. Dla pełnego zaopatrzenia w wodę tych miejscowości rozbudowana została istniejąca sieć wodociągowa.

Materiał ze zbiorów PWiK Sp z o.o.

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa