Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 11

N U M E R  1 2   -   5   W R Z E Ś N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 13

 

Adam de Tarnowice
Brama Gliwicka i szpital
150 lat temu
Paryskie ślady Donnersmarcków
Przydrożne krzyże i kapliczki
Ratuszowe herby
Organy braci Biernackich
Tarnogórski magnes
Święcisław de Tarnowice
Wizyta Habsburgów
Dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Repty Nowe
Jakub Gruzełko
Rys historyczny  wodociągów cz.XI
Śląsk w europejskiej wspólnocie
Szkolni inspektorzy
Gwarki. Jak to się zaczęło?
Dawnej huty czar
Ogród jordanowski w Tarnowskich Górach
August de Boscamp-Lasopolski
Synagoga
Rozmyślania o Górnym Śląsku
Kościół w Boruszowicach
 

 

Paryskie ślady Donnersmarcków

Pod numerem dwudziestym piątym avenue Champs-Elysées w Paryżu, schowany w głębi pomiędzy sąsiednimi budynkami, stoi okazały pałac. Wybudował go w połowie XIX stulecia dla jednej z najsłynniejszych kurtyzan w dziejach, Guido Henckel von Donnersmarck.

Cała historia sięga jednak 1819 r., kiedy gdzieś w głębi Cesarstwa Rosyjskiego przyszła na świat prosta żydówka Teresa Lachmann. Okryte mrokiem są jej losy aż do połowy lat trzydziestych XIX w. Wówczas poślubiła francuskiego krawca i tym sposobem osiedliła się we Francji. Wkrótce opuściła małżonka i małego syna, by rozpocząć burzliwe życie kurtyzany i awanturnicy.

W krąg europejskiej elity towarzyskiej została wprowadzona przez swego amanta: kompozytora i pianistę Henri Hertza, którego następnie zrujnowała. Śmierć byłego męża pozwoliła Teresie w 1851 r. na ponowne małżeństwo z bogatym i wpływowym Portugalczykiem, Albino Franco Aranjo, markizem de Paiva, po którym otrzymała tytuł szlachecki. Tymczasem już w dwa lata później wpadła markiza w objęcia jeszcze bogatszego Guido Henckel von Donnersmarcka, a zrozpaczony mąż zastrzelił się podczas jednego z oficjalnych przyjęć. To właśnie von Donnersmarck ufundował markizie (wciąż używającej portugalskiego tytułu) przebogaty pałac.

Wybudowano go w latach 1856-1865 według projektu Pierra Manguin w stylu neorenesansowym. Budowlę, jedną z pierwszych przy Champs-Elysées, zaplanowano w tradycyjnym układzie „pomiędzy dziedzińcem, a ogrodem”. Posiada ona dwie kondygnacje oraz mansardę. Jej fasada, przed którą rozciągał się kiedyś taras, wyróżnia się z szeregu kamienic bogatą ornamentyką.

Ze szczególnym przepychem urządzono wnętrze. Na parterze wzrok przyciągają malowane plafony oraz liczne rzeźby z białego i czerwonego marmuru. Schody z onyksu (kamienia półszlachetnego) prowadzą do apartamentów prywatnych na pierwszym piętrze. Tutaj na uwagę zasługuje przede wszystkim łazienka w stylu mauretańskim, wyłożona agatem i ceramiką z Delf, oraz wanna z posrebrzanego brązu.

Pozycję towarzyską hrabiny złamać miała dopiero wojna. W lipcu 1870 r. wybuchł narastający od paru lat konflikt francusko-pruski, który prędko przemienił się w działania zbrojne. W efekcie całkowitej klęski wojsk Napoleona III, 1 marca 1871 r. żołnierze niemieccy (w styczniu dokonało się w Wersalu zjednoczenie państw niemieckich przez Królestwo Prus) wkroczyli do Paryża i przy akompaniamencie marsza Schuberta przemaszerowali Polami Elizejskimi. Pokonana Francja utraciła Alzację i Lotaryngię, której gubernatorem został Guido Henckel von Donnersmarck.

Ze względu na swój związek (od 1871 r. małżeński) z wysoko postawionym śląskim Prusakiem markiza zyskała reputację niemieckiego szpiega i znalazła się poza nawiasem paryskiej elity. Ostatecznie zmuszono ją w 1877 r. do wyjazdu ze stolicy Francji. Osiadła w rezydencji Donnersmarcków w Świerklańcu, gdzie też zmarła w 1884 r. Po jej śmierci Guido sprzedał paryski pałac wraz z ogrodem za bajeczną kwotę 1 167 556 franków byłemu kucharzowi carskiemu Pierre’owi Cubatowi, który otworzył w nim pierwszą przy Champs-Elisées restaurację. Następnie bydynek przechodził jeszcze w ręce berlińskiego bankiera Saloschina i Traveller’s Clubu, pozostając aż do dzisiaj jednym z najdroższych w Paryżu.

Kamil Łysik

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa