Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 11

N U M E R  1 2   -   5   W R Z E Ś N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 13

 

Adam de Tarnowice
Brama Gliwicka i szpital
150 lat temu
Paryskie ślady Donnersmarcków
Przydrożne krzyże i kapliczki
Ratuszowe herby
Organy braci Biernackich
Tarnogórski magnes
Święcisław de Tarnowice
Wizyta Habsburgów
Dzieje tarnogórskiego Bractwa Strzeleckiego
Repty Nowe
Jakub Gruzełko
Rys historyczny  wodociągów cz.XI
Śląsk w europejskiej wspólnocie
Szkolni inspektorzy
Gwarki. Jak to się zaczęło?
Dawnej huty czar
Ogród jordanowski w Tarnowskich Górach
August de Boscamp-Lasopolski
Synagoga
Rozmyślania o Górnym Śląsku
Kościół w Boruszowicach
 

 

150 lat temu

Dokładnie 150 lat temu w 1853 r. pan na Świerklańcu i tytularny pan Tarnowskich Gór hrabia Guido Henckel von Donnersmarck założył spółkę akcyjną Śląskie Kopalnie i Cynkownie (niem. Schlesische A.G. für Bergbau und Zinkhüttebetrieb).
 

Tarnogórzan absorbowała zapewne gruntowna przebudowa kościoła parafialnego pw. św. Apostołów Piotra i Pawła. Opisał to w swej kronice Jan Nowak: „Nowo wybudowany kościół poświęcił dnia 11 listopada 1851 r. ks. kanonik Ficek z Piekar Wielkich, wobec czego też od tego czasu kiermasz przypada w listopadzie.

 


Historyczny pomnik na tarnogórskim Rynku


Ołtarz zdobi duży i wspaniały obraz, przedstawiający oddawanie kluczów św. Piotrowi. Obraz ten wykonał Tarnogórzanin, zmarły w Paryżu w r. 1867 artysta malarz Fryderyk Buterwerk za 1000 tal. W r. 1901 sprawiono nową kratę komunijną ze śląskiego marmuru, oraz wspaniałe witraże do okien (...).

Z okazji poświęcenia kościoła odbyły się tu w roku 1851 misje.
Kasztany koło kościoła sadził w r. 1851 ówczesny rektor i organista Karol Winkler.

W roku 1851 dnia 21 lutego, niedoczekawszy się poświęcenia swego dzieła, zmarł ks. Sznajderski, który tu od r. 1811 pełnił obowiązki duszpaterskie. Pogrzebano go w kościele św. Anny. Jego następcą był ks. Ignacy Wawreczko (...).

Nie wiadomo, czem obaj ci księża przysłużyli się rządowi pruskiemu, gdyż jeden jak i drugi udekorowani byli wysokiemu orderami pruskimi. Ks. Sznajderski zresztą piastował także urząd inspektora szkolnego i zaprowadził tu niemieckie kazania w każdą trzecią niedzielę. Starzy ludzie powiadają, że ks. Wawreczko słynął z wielkiego daru wymowy...”.

Ksiądz Wawreczko był inicjatorem i fundatorem pomnika upamiętniającego książąt założycieli: Piasta - Jana II Dobrego i Hohenzollerna - Jerzego von Ansbacha. Pomnik ten w formie marmurowego krzyża z napisem na cokole stanął, w latach 1857-58 na rynku. Był to pierwszy pomnik w Tarnowskich Górach. Wawreczko do dziś upamiętniony jest w nazwie jednej z ulic nieopodal rynku.

Parafią ewangelicką kierował od 1839 r. pastor dr Karl Christian Weber. Urząd swój pełnił ponad pięćdziesiąt lat, dodatkowo w latach 1868-74 został superintendentem diecezji pszczyńskiej.

Burmistrzem od 1849 r. do 31 lipca 1860 r. był Rudolf Malchów. Tarnowskie Góry liczyły wówczas prawie 5,5 tys. mieszkańców i 350 domów. W roku gdy obejmował urząd wykonano ostatni w dziejach miasta wyrok śmierci, stało się to dokładnie 31 sierpnia o godz. 6.00. Skazanym był robotnik Franciszek Hayn.

Tarnowskie Góry i prawie cały Śląsk od ponad stu lat należały do Prus. Od 1840 panował Fryderyk Wilhelm IV. Jego brat i następca, Wilhelm I, od 1858 r. był regentem, od 1861 r. kolejnym królem pruskim, a od 1871 r. pierwszym cesarzem niemieckim. Franciszek Józef I Habsburg był od 1848 r. cesarzem Austrii i królem Węgier.

W sąsiedniej Rosji – granica prusko-rosyjska przebiegała wzdłuż Brynicy – do 1851 r. panował Mikołaj I Romanow. Był ostatnim koronowanym (w 1829 r.) królem Polski. Tytuł ten przynależał carom od czasów Kongresu Wiedeńskiego. Następcą Mikołaja I został jego syn Aleksander II. We Francji, także w 1851 r., cesarzem ogłoszono dotychczasowego prezydenta, Napoleona III Bonaparte.

Władczynią brytyjską od 1837 r. był słynna królowa Wiktoria. W 1876 r. ogłoszono ją cesarzową Indii. W stolicy jej imperium – Londynie – w 1851 r. powstała słynna i działająca do dziś agencja prasowa Reutersa. Uważana jest za jedną z najbardziej rzetelnych na świecie.

W dalekiej Japonii panował od 1846 r. cesarz Osahito (Komei). Był ostatnim marionetkowym władcą. Jego syn i następca cesarz Mutsuhito (Meji) obalił rządy szogunów z rodu Tokugawa i wprowadził reformy. Wkrótce Kraj Kwitnącej Wiśni stał się jedną ze światowych potęg. Za Atlantykiem w Stanach Zjednoczonych w 1853 r. odbywały się wybory prezydenckie. Po „bezbarwnym” – jak go nazwała historia – prezydencie Millardzie Fillmore’u nastąpił Franklin Pierc. Gdy obejmował urząd miał 48 lat i był wtedy najmłodszym na tym stanowisku.

AKP

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa