Zamki i pałace

O nich zapomnieć nie można Herbarz tarnogórski

Montes Nr 10

N U M E R  11   -   2 0   K W I E T N I A   2 0 0 3 r.

 Montes Nr 12

 

Na profesorskim biurku
200 lat temu
Trzeci Ratusz
Zmienne losy Karłuszowca
Wielkanocne zwyczaje
Góra Grojec
Fryderyk Wilhelm hrabia von Reden
Car z wizytą
Ksiądz Franciszek Jastrzębski
Szkolni Inspektorzy cz.II
Biskup Nanker
Stary zamek w Tworogu
Wysiedlenia tarnogórzan
Czerwony krzyż
Śladami Kalidego
Loża Wolnomularzy -       Dom Ludowy
Bractwo Strzeleckie
Rys historyczny  wodociągów cz.X
Michał Dragan - tarnogórski karykaturzysta
Renata a sprawa Śląska
Burmistrzowie Tarnowskich Gór
Kolejarze tarnogórskiej kulturze cz.IV
To tylko legenda
Król August w Tarnowskich Górach
Winiarnia Sedlaczek
O śląskiej wspólnocie
Chrząszczewscy i Koschützki
 

Z dziejów Rybnej

Chrząszczewscy i Koschützki

W 1829 r. dwór wraz z całym majątkiem przejął ród Chrząszczewskich, po nich z kolei do pałacu wprowadzili się w 1856 von Koschützcy. Skupiona wokół posiadłości wieś w dalszym ciągu rozrastała się. W 1885 r. liczyła ona 951, a w 1910 aż 1301 mieszkańców.

Oprócz pańskiego folwarku oraz huty „Fryderyka” ludność znajdowała także zatrudnienie w dających topniki hutnicze łomach wapnia i dolomitu, a także w cegielni. Niewątpliwym świadectwem rozwoju Rybnej było w 1873r. powstanie szkoły (budynek przebudowano dwukrotnie: w 1910r., a następnie w latach osiemdziesiątych XX wieku).

 


Herb Koschützkich
z Rybnej


Jeszcze bardziej prestiż wsi podniosło utworzenie parafii w nieodległej Strzybnicy, która objęła Rybną, Strzybnicę, Piaseczną, Pniowiec i Boruszowice. Konsekracja kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa nastąpiła dnia 15 sierpnia 1887r. Warto zaznaczyć, iż miejscowi protestanci również mieli swoją świątynię, która funkcjonowała w pobliżu katolickiej (na jej fundamentach zbudowano dzisiejszą szkołę zawodową w Strzybnicy), co może pozytywnie świadczyć o wzajemnych kontaktach wyznawców obu różnych gałęzi chrześcijaństwa.

Prawdopodobnie w burzliwych latach I wojny światowej znaczna część mężczyzn, jako obywatele Cesarstwa Niemieckiego służyła w pruskiej armii. Plebiscyt z marca 1921r. miał rozstrzygnąć o przynależności państwowej ziem Górnego Śląska. Z Rybnej głosowało 787 osób; podobnie jak w przypadku innych wiosek regionu, a w przeciwieństwie do miast, większość oddała głosy za przyłączeniem do Polski - 541. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ligi Narodów wieś znalazła się po stronie polskiej, tuż nad granicą (przecinała ona drogę z Rybnej do Miedar).

Niestety nowa rzeczywistość nie okazała się łatwa dla nikogo, a już z pewnością nie dla ludzi pogranicza, którą była przecież dwujęzyczna ludność śląska.

Na obszarze majątku po Egonie von Koschützki usadowiło się Przedsiębiorstwo Rolnicze, które rozparcelowało ziemię arystokraty. Co ciekawe jednak, nadziały weszły tylko w ręce przybyłych z głębi Polski osadników, mających „wzmacniać polski element tych ziem”.

Rodowici mieszkańcy Rybnej nie byli zainteresowani dzielonym majątkiem przede wszystkim ze względu na swoją specyficzną mentalność, byli jednak również - jak większość Górnoślązaków w II RP - traktowani gorzej jako osoby niepewne narodowościowo. W osadzie działały też rozmaite organizacje, jak np. Związek Strzelecki z siedzibą w pałacu, czy Towarzystwo Młodych Polek, z zadaniem rozbudzania polskiego patriotyzmu wśród miejscowej ludności.

Statystyki za rok 1926 podały, iż wieś zamieszkiwało naonczas 1548 mieszkańców w 177 domach.

Kamil Łysik,
Pałac w Rybnej i jego właściciele...

 

 

 

Montes Tarnovicensis

Strona Główna ] Montes Nr 1 ] Montes Nr 2 ] Montes Nr 3 ] Montes Nr 4 ] Montes Wyd.Spec. ] Montes Nr 5 ] Montes Nr 6 ] Montes Nr 7 ] Montes Nr 8 ] Montes Nr 9 ] Montes Nr 10 ] Montes Nr 11 ] Montes Nr 12 ] Montes Nr 13 ] Montes Nr 14 ] Montes Nr 15 ] Montes Nr 16 ] Montes Nr 17 ] Montes Nr 18 ] Montes Nr 19 ] Montes Nr 20 ] Montes Nr 21 ] Montes Nr 22 ] Montes Nr 23 ] Montes Nr 24 ] Montes Nr 25 ] Montes Nr 26 ] Montes Nr 27 ] Montes Nr 28 ] Montes Nr 29 ] Montes Nr 30 ]

Pismo dotyczące historii Tarnowskich Gór, Ziemi Tarnogórskiej i Śląska
Wydawca: Oficyna Monos, 42-600 Tarnowskie Góry, ul. Szpaków 5, tel./fax (032) 384-14-31
e-mail: krzysztof.kudlek@neostrada.pl
Redaktor naczelny: Krzysztof Kudlek

Zapraszamy do współpracy w redagowaniu gazety wszystkich, którym popularyzowanie historii jest szczególnie bliskie

Wszelkie prawa zastrzeżone. Przetwarzanie, kopiowanie i wykorzystywanie tekstów bez zgody wydawcy zabronione
 Copyright © 2004 GM / Projekt i realizacja GM 2004

 

Darmowy licznik odwiedzin

teksty piosenek księgarnia internetowa